આજના સમયમાં હૃદય રોગનું જોખમ સતત વધી રહ્યું છે, ત્યારે ડાયેટમાં હેલ્ધી નટ્સ (સૂકો મેવો) ઉમેરવો ખૂબ જ જરૂરી બની ગયો છે. હૃદયને સ્વસ્થ રાખવા માટે અવારનવાર બદામ અને શીંગદાણા વચ્ચે સરખામણી કરવામાં આવે છે. ઘણા લોકો બદામને મોંઘી હોવાથી વધુ ગુણકારી માને છે, જ્યારે શીંગદાણાને ‘ગરીબોની બદામ’ કહેવામાં આવે છે. પરંતુ વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ હૃદય માટે આ બંનેમાંથી કયું વધુ ફાયદાકારક છે, તે જાણવું રસપ્રદ છે.તો ચાલો આ બને વિશે જાણીએ .
બદામના ફાયદા
બદામ હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે પ્રીમિયમ સુપરફૂડ ગણાય છે.
બેડ કોલેસ્ટ્રોલમાં ઘટાડો: બદામમાં મોનોઅનસેચ્યુરેટેડ ફેટ્સ હોય છે, જે શરીરમાંથી ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ (LDL) ઘટાડે છે અને સારા કોલેસ્ટ્રોલ (HDL) ને વધારે છે.
એન્ટીઓક્સીડેન્ટથી ભરપૂર: બદામ વિટામિન E નો ખૂબ જ મોટો સ્ત્રોત છે. તે ધમનીઓમાં પ્લેક (કચરો) જામતો અટકાવે છે અને હાર્ટ એટેકનું જોખમ ઘટાડે છે.
બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રણ: તેમાં રહેલું મેગ્નેશિયમ બ્લડ પ્રેશરને જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.
શીંગદાણાના ફાયદા
મોંઘી બદામ જેટલા જ ગુણો સસ્તા શીંગદાણામાં પણ છુપાયેલા છે.
રેઝવેરાટ્રોલ ; શીંગદાણામાં રેઝવેરાટ્રોલ નામનું શક્તિશાળી એન્ટીઓક્સીડેન્ટ હોય છે, જે નસોને સંકુચિત થતી અટકાવે છે અને રક્ત પરિભ્રમણ સુધારે છે.
ગુડ ફેટ્સ અને પ્રોટીન: શીંગદાણામાં પણ ઓમેગા-6 ફેટી એસિડ્સ અને મોનોઅનસેચ્યુરેટેડ ફેટ્સ હોય છે જે હૃદયની નસોને મજબૂત રાખે છે.
એમિનો એસિડ : તે રક્તવાહિનીઓને આરામ આપે છે, જેનાથી હૃદય પર દબાણ ઘટશે.
બંને વચ્ચે મુખ્ય તફાવત
બદામ
વિટામિન E અને ડાયેટરી ફાઈબરથી ભરપૂર
મોંઘી અને પ્રીમિયમ
પલાળીને છાલ ઉતારીને ખાવી બેસ્ટ.
શીંગદાણા
પ્રોટીન અને રેઝવેરાટ્રોલ એન્ટીઓક્સીડેન્ટ.
સામાન્ય માણસના બજેટમાં ફિટ.
શેકીને કે પલાળીને ખાઈ શકાય (મીઠું ઉમેર્યા વગર).
1. કેલરી અને પોષક તત્વોનું ચોક્કસ પ્રમાણ
100 ગ્રામ બદામ અને 100 ગ્રામ શીંગદાણામાં કેટલું પોષણ મળે છે પ્રોટીન:શીંગદાણામાં બદામ કરતાં વધુ પ્રોટીન હોય છે.
કેલરી:બંનેમાં લગભગ સરખી જ કેલરી (આશરે ૫૬૦-૬૦૦ કેલરી) હોય છે, તેથી વજન નિયંત્રિત કરનારાઓ માટે આ જાણવું જરૂરી છે.
2. આડઅસરો અથવા સાવચેતીઓ
શીંગદાણાથી એલર્જી: ઘણા લોકોને નટ્સ અથવા ખાસ કરીને શીંગદાણાની એલર્જી હોય છે, જે જીવલેણ પણ હોઈ શકે છે.
પિત્ત કે ગરમીની સમસ્યા:શીંગદાણા પ્રકૃતિમાં ગરમ છે, તેથી ઉનાળામાં વધુ પડતા સેવનથી એસિડિટી કે પિત્ત થઈ શકે છે.
બદામનું વધુ પડતું સેવન: વધુ બદામ ખાવાથી ફાઈબરની માત્રા વધી જાય છે, જેનાથી પેટમાં ગેસ કે કબજિયાત થઈ શકે છે.
3. રોજનું કેટલું સેવન કરવું યોગ્ય?
બદામ:રોજની ૪ થી ૬ બદામ (પલાળેલી).
શીંગદાણા:રોજની એક નાની મુઠ્ઠી (આશરે ૩૦ ગ્રામ).
4. આયુર્વેદિક દ્રષ્ટિકોણ
આયુર્વેદ અનુસાર બદામને ‘બુદ્ધિ અને સ્મરણ શક્તિ’ વધારનાર તેમજ પિત્ત શાંત કરનાર માનવામાં આવે છે (જો પલાળીને છાલ ઉતારીને ખાવામાં આવે તો).જ્યારે શીંગદાણા ભારે (પચવામાં અઘરા) હોવાથી કફ અને પિત્ત વધારી શકે છે, તેથી તેને મર્યાદિત માત્રામાં ખાવાની સલાહ અપાય છે.
બદામ અને શીંગદાણા બંને હૃદય માટે સરખા જ ગુણકારી છે. જો તમારું બજેટ સારું હોય, તો તમે બદામ પસંદ કરી શકો છો, પરંતુ જો તમે રોજિંદા આહારમાં સસ્તો અને સચોટ વિકલ્પ ઈચ્છતા હોવ તો શીંગદાણા બદામથી સહેજ પણ ઉતરતા નથી.
મહત્વની ટીપ: હૃદયના ફાયદા માટે શીંગદાણા કે બદામ હંમેશા કાચા અથવા પલાળેલા ખાવા જોઈએ. બજારમાં મળતા ખારા (સોલ્ટેડ) કે તળેલા શીંગદાણા ખાવાથી હૃદયને ફાયદાના બદલે નુકસાન થઈ શકે છે.
(અસ્વીકરણ: સલાહ સહિતની આ સામગ્રી માત્ર સામાન્ય માહિતી પ્રદાન કરે છે. તે કોઈ પણ રીતે યોગ્ય તબીબી અભિપ્રાયનો વિકલ્પ નથી. વધુ વિગતો માટે હંમેશા નિષ્ણાત અથવા તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.)
