સાતમ-આઠમના તહેવારો અને રજાઓમાં લોકો ઉત્સાહભેર નવાં કપડાં ખરીદીને બહારગામ ફરવા જતાં હોય છે. પરંતુ રજાઓ પૂરી કરીને ઘરે પાછા આવ્યા પછી સૌથી મોટી ચિંતા એ હોય છે કે આટલા બધા નવા અને મોંઘા કપડાંની ધોણ અને સંભાળ કેવી રીતે રાખવી. પહેલી જ ધોણમાં જો કપડાંનો કલર ઝાંખો પડી જાય કે કાપડ ખરાબ થઈ જાય તો મોટો અફસોસ થાય છે. નવા કપડાંની ગુણવત્તા, ચમક અને આયુષ્ય લાંબા સમય સુધી જાળવી રાખવા માટે તેની યોગ્ય સંભાળ રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
લોકો દ્વારા સામાન્ય રીતે થતી ભૂલો
- કેર લેબલ અવોઇડ કરવું: કાપડ પર આપેલી સૂચનાઓ વાંચ્યા વગર જ તેને સામાન્ય કપડાં સાથે ધોઈ નાખવું.
- નવા અને જૂના કપડાં ભેગા ધોવા: નવા કપડાંનો કાચો રંગ જૂના કે સફેદ કપડાં પર ચડી જવાની ભૂલ અવારનવાર થાય છે.
- વધારે પડતા ડિટર્જન્ટનો ઉપયોગ: વધુ પડતો પાવડર વાપરવાથી કાપડના રેસા કડક થઈ જાય છે અને રંગ ઊડી જાય છે.
- ગરમ પાણીથી ધોવું: ગરમ પાણીને કારણે નવાં કપડાં સંકોચાઈ જાય છે.
- સીધા તડકામાં સૂકવવા: કલરફુલ કપડાંને કડક તડકામાં સૂકવવાથી તેનો રંગ ઝડપથી ફેડ થઈ જાય છે.
નવા કપડાં ધોતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાના મુખ્ય મુદ્દા
- કેર લેબલ વાંચવું: કપડાં પર આપેલા સિમ્બોલ્સ અને સૂચનાઓ જેમ કે ‘Only Dry Clean’ અથવા ‘Hand Wash’ વાંચીને જ ધોવાની શરૂઆત કરવી.
- રંગ પક્કો કરવાની રીત: પહેલી વાર ધોતા પહેલાં ઠંડા પાણીમાં થોડું મીઠું નાખીને કપડાં પલાળવાથી તેનો રંગ કાચો રહેતો નથી અને લાંબો સમય ટકે છે.
- હળવા ડિટર્જન્ટનો ઉપયોગ: નાજુક કાપડના રેસા અને ચમક જાળવી રાખવા માટે હંમેશાં માઈલ્ડ કે લિક્વિડ ડિટર્જન્ટનો જ ઉપયોગ કરવો.
- કપડાં ઊંધા કરીને ધોવા: કલર ફેડ થતો અટકાવવા અને પ્રિન્ટ કે એમ્રોઈડરીને સુરક્ષિત રાખવા માટે ધોતી વખતે અને સૂકવતી વખતે કપડાંને હંમેશાં ઊંધા રાખવા.
- અલગ ધોવાનો નિયમ: નવા કપડાંમાંથી રંગ નીકળવાની સંભાવના રહે છે, તેથી તેને શરૂઆતની બે-ત્રણ ધોવાણીમાં અન્ય કપડાંથી અલગ જ રાખવા.
- ગરમ પાણીનો ઉપયોગ ટાળવો: હંમેશાં નવશેકા કે ઠંડા પાણીનો ઉપયોગ કરવો જેથી કાપડ સંકોચાઈ ન જાય.
- ઝિપ અને બટન બંધ રાખવા: મશીનમાં ધોતી વખતે પેન્ટ કે જેકેટની ઝિપ અને બટન બંધ રાખવા જેથી તે અન્ય નાજુક કપડાંને ફાડી ન નાખે.
- છાંયડામાં સૂકવવા: સૂર્યના તડકાથી રંગ ઝાંખો પડી શકે છે, તેથી રંગીન નવા કપડાંને હંમેશાં છાંયડામાં જ સૂકવવા.
- ફેબ્રિક સોફ્ટનરનો યોગ્ય ઉપયોગ: કોટન કે સિલ્ક જેવા કાપડની નરમતા અને સુગંધ જાળવવા માટે ધોયા પછી ફેબ્રિક સોફ્ટનરનો ઉપયોગ કરવો (જોકે સ્પોર્ટ્સવેર કે નાયલોન જેવા કપડાંમાં તે ટાળવું).
- આયર્નિંગ ટેકનિક: નવા કપડાં પહેલી વાર ઇસ્ત્રી કરતી વખતે તાપમાન મીડિયમ રાખવું અને સૂતી કે સિલ્કના કપડાં પર પાતળું કાપડ રાખીને ઇસ્ત્રી કરવી.
વોશિંગ મશીનમાં નવા કપડાં ધોતા લોકો માટે ખાસ ટિપ્સ
- યોગ્ય ‘વોશ સાયકલ’ (Gentle/Delicate Mode) પસંદ કરવી: નવા અને નાજુક કપડાં ધોવા માટે મશીનમાં ‘Gentle’, ‘Delicate’ અથવા ‘Hand Wash’ મોડનો જ ઉપયોગ કરવો, જેથી કાપડ પર વધુ ઘસારો ન પડે.
- મેશ લોન્ડ્રી બેગ (Mesh Laundry Bag)નો ઉપયોગ: ખૂબ નાજુક, એમબ્રોઇડરી વાળા કે લેસ (Lace) ધરાવતા નવા કપડાં મશીનમાં ધોતી વખતે તેને ‘મેશ બેગ’ (જાળીવાળી થેલી)માં મૂકીને ધોવા. આનાથી કપડાં ખેંચાતા નથી કે ફાટતા નથી.
- મશીનમાં વધારે પડતાં કપડાં ન ભરવા : મશીન ક્ષમતા કરતા વધારે ભરી દેવાથી નવા કપડાં એકબીજા સાથે વધુ ઘસાય છે, જેનાથી કાપડ પર રૂંવાડી આવી જાય છે અને રંગ પણ ફેડ થાય છે.
- ‘સ્પિન સાયકલ’ (Spin Speed) ઓછી રાખવી: નવા કપડાં સુકવવા માટે મશીનની સ્પીડ (RPM) ઓછી રાખવી. વધારે પડતા હાઇ સ્પીડ સ્પિનથી કાપડના રેસા નબળા પડી જાય છે અને કપડાંનો શેપ બગડી શકે છે.
- પાણીનું તાપમાન ચકાસવું: મશીનમાં ધોતી વખતે વોટર ટેમ્પરેચર હંમેશા ‘Cold’ (ઠંડુ) સેટ કરવું. વોશિંગ મશીનનું હોટ વોટર ફંક્શન નવા કપડાંના રંગને ઝડપથી દૂર કરી શકે છે.
- ડિટરજન્ટ સીધું કપડાં પર ન નાખવું: જો તમે ટોપ-લોડિંગ મશીન વાપરતા હોવ, તો ડિટરજન્ટ કે લિક્વિડ સીધું નવા કપડાં પર નાખવાને બદલે તેને મશીનના ડિસ્પેન્સર ખાનામાં જ ઉમેરવું.
નવાં કપડાં માત્ર ખરીદવાથી જ સુંદર નથી લાગતાં, પણ તહેવારો અને પ્રવાસ પછી તેની યોગ્ય રીતે ધોવાણી અને સંભાળ લેવાથી તે લાંબા સમય સુધી નવાં જેવાં રહે છે. ધોવાની આ નાની-નાની બાબતો અને સામાન્ય ભૂલોનું ધ્યાન રાખવામાં આવે તો કપડાંનું આયુષ્ય પણ વધે છે અને તમારા પૈસાનું યોગ્ય મૂલ્ય પણ મળે છે.
(અસ્વીકરણ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય ઘરગથ્થુ સફાઈના ઉપાયો અને જાહેરમાં ઉપલબ્ધ જાણકારી પર આધારિત છે.ચોક્કસ પરિણામો માટે કે કોઈપણ નુકસાન, માટે ખબર ગુજરાત જવાબદાર રહેશે નહીં.)
