જામનગર જિલ્લામાં ચાલુ ચોમાસામાં પૂરતા પ્રમાણમાં વરસાદ ન થતાં તેની અસર હવે ખેતીની સાથે પશુપાલન ક્ષેત્રે પણ જોવા મળી રહી છે. વરસાદની ખેંચના કારણે ચારા પાકના ઉત્પાદન પર અસર થવાની સાથે પશુઓ માટે પૂરતો ઘાસચારો મેળવવો પશુપાલકો માટે મુશ્કેલ બની રહ્યો છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પશુધન પર નિર્ભર પરિવારો માટે ચારો અને પાણી બંને મહત્વના પ્રશ્ન બની રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં સરકાર દ્વારા પશુધનને અછતની અસરથી બચાવવા અને પશુપાલકોને આર્થિક રાહત આપવા માટે રાહતદરે ઘાસચારો ઉપલબ્ધ કરાવવાની વ્યવસ્થા શરૂ કરવામાં આવી છે. સરકારની આ કામગીરીથી પશુપાલકોને હાલની પરિસ્થિતિમાં ચોક્કસ રાહત મળી રહી છે, જોકે ઘાસચારાની વધતી જરૂરિયાતને જોતા વધુ જથ્થો ઉપલબ્ધ કરાવવાની માંગ પણ હવે ઉઠી રહી છે.
હાલ જિલ્લામાં કુલ ૭ ઘાસ ડેપો કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે. આ ડેપો મારફતે પશુપાલકોને પશુદીઠ વધુમાં વધુ ૫ ઘાસના કાર્ડ બનાવીને રૂ.૨ પ્રતિ કિલોગ્રામના રાહત દરે ઘાસચારો આપવામાં આવી રહ્યો છે. અત્યાર સુધીમાં જિલ્લામાં કુલ ૧૧,૨૯,૯૦૮ કિલોગ્રામ ઘાસનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે, જ્યારે હજુ પણ ૬૪,૦૮,૯૧૨ કિલોગ્રામ ઘાસનો જથ્થો ઉપલબ્ધ હોવાનું તંત્ર દ્વારા જણાવાયું છે. અછતની સ્થિતિમાં સરકાર દ્વારા રાહતદરે ઘાસ આપવામાં આવી રહ્યું હોવાથી પશુપાલકોને બજારભાવની સરખામણીમાં આર્થિક રાહત મળી રહી છે. જોકે બીજી તરફ જે પશુપાલકો પાસે પાંચથી વધુ પશુઓ છે તેમના માટે ઉપલબ્ધ મર્યાદિત જથ્થો પૂરતો ન રહે તેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ રહી છે. પશુઓની સંખ્યા વધુ હોય ત્યારે દરરોજ મોટી માત્રામાં ઘાસચારાની જરૂરિયાત રહે છે અને બજારમાં પણ ઘાસચારાના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થતાં પશુપાલકો માટે વધારાનો જથ્થો ખરીદવો મુશ્કેલ બની રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં પશુ માલિકો અને ખેડૂતો દ્વારા સરકાર સમક્ષ પાંચથી વધુ પશુ ધરાવતા પશુપાલકોને પણ વધુ પ્રમાણમાં રાહતદરે ઘાસચારો આપવામાં આવે તેવી માંગ કરવામાં આવી રહી છે.
View this post on Instagram
પશુપાલકોનું કહેવું છે કે અછત જેવી પરિસ્થિતિમાં પશુધનને જાળવી રાખવું પહેલેથી જ પડકારરૂપ છે અને તેમાં ઘાસચારાના વધતા ભાવ આર્થિક મુશ્કેલીમાં વધુ વધારો કરી રહ્યા છે. એક તરફ વરસાદની ખેંચના કારણે પોતાના ખેતરમાંથી પૂરતો ચારો મળતો નથી અને બીજી તરફ બજારમાંથી મોંઘા ભાવે ઘાસચારો ખરીદવો પડે છે. પરિણામે નાના અને મધ્યમ પશુપાલકો પર આર્થિક ભારણ વધી રહ્યું છે. સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલી રાહત વ્યવસ્થા ઉપયોગી સાબિત થઈ રહી છે, પરંતુ પશુપાલકોની રજૂઆત મુજબ વધુ જથ્થામાં અને વધુ પશુ ધરાવતા પરિવારોને ધ્યાનમાં રાખીને ઘાસ વિતરણની મર્યાદામાં વધારો કરવામાં આવે તો અછતની સ્થિતિમાં મોટી રાહત મળી શકે છે.
દરમિયાન તંત્ર દ્વારા પણ જરૂરિયાત મુજબ આગામી દિવસોમાં ઘાસ ડેપોની સંખ્યા વધારવાની તૈયારી દર્શાવવામાં આવી છે. વરસાદની ખેંચ વધુ લંબાય તો ઘાસ અને પાણીની માંગમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા છે. તેથી ઉપલબ્ધ જથ્થાનું યોગ્ય આયોજન, જરૂરિયાતવાળા વિસ્તારો સુધી સમયસર ઘાસ પહોંચાડવું અને વધુ પશુ ધરાવતા પશુપાલકો માટે વધારાની વ્યવસ્થા કરવી આગામી દિવસોમાં મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે. ખેડૂતો અને પશુપાલકોની નજર હવે એક તરફ વરસાદ પર છે, તો બીજી તરફ સરકાર દ્વારા ઘાસચારાની રાહત વ્યવસ્થામાં વધુ વિસ્તરણ કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા પણ રાખવામાં આવી રહી છે.
