ગુરુકુળમાં ‘જ્ઞાન શક્તિ રેસિડેન્શિયલ સ્કૂલ ઓફ એક્સેલન્સ’ યોજનાથી તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓને મળી રહી છ
વિનામૂલ્યે શિક્ષણની અમૂલ્ય તક.
શિક્ષણ એ માત્ર પાઠ્યપુસ્તકોનું જ્ઞાન મેળવવાનું માધ્યમ નથી, પરંતુ બાળકના વ્યક્તિત્વ ઘડતર, સંસ્કાર નિર્માણ અને ઉજ્જવળ ભવિષ્યનો મજબૂત પાયો છે. આ જ વિચારધારાને સાકાર કરવાની દિશામાં શ્રી સ્વામિનારાયણ ગુરુકુળ રાજકોટ સંસ્થાનની જામનગર શાખા દ્વારા શિક્ષણ અને સંસ્કારની સરાહનીય કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને ગુજરાત સરકારના સહયોગથી કાર્યરત ‘જ્ઞાન શક્તિ રેસિડેન્શિયલ સ્કૂલ ઓફ એક્સેલન્સ’ યોજના તેજસ્વી અને જરૂરિયાતમંદ વિદ્યાર્થીઓ માટે શિક્ષણની નવી તકો ઊભી કરી રહી છે.
જામનગરના ઠેબા બાયપાસ ખાતે આવેલી ગુરુકુળની શાખામાં આ યોજના અંતર્ગત વિદ્યાર્થીઓને ધોરણ ૬થી ૧૨ સુધી અભ્યાસ કરવાની સાથે રહેવા અને જમવાની સુવિધા પણ વિનામૂલ્યે પૂરી પાડવામાં આવે છે. આ પહેલ આર્થિક પરિસ્થિતિને કારણે ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ મેળવવામાં મુશ્કેલી અનુભવતા તેજસ્વી બાળકો માટે આશીર્વાદરૂપ બની રહી છે.
ગુજરાત સરકાર અને ગુરુકુળ સંસ્થાના સંયુક્ત ઉપક્રમે જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી એટલે કે પીપીપી મોડલ હેઠળ ‘જ્ઞાન શક્તિ રેસિડેન્શિયલ સ્કૂલ ઓફ એક્સેલન્સ’ પ્રોજેક્ટ ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે. જામનગર જિલ્લામાં આ પ્રોજેક્ટ ગુરુકુળને મળવો સંસ્થાની શૈક્ષણિક ક્ષમતા અને વ્યવસ્થાપન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ બાબત છે.
View this post on Instagram
યોજના અંતર્ગત સરકારી શાળાઓમાં ધોરણ ૧થી ૫ સુધી અભ્યાસ પૂર્ણ કરનારા વિદ્યાર્થીઓ માટે પ્રવેશ પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવે છે. કોમન એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ (CET) અને મેરિટના આધારે પસંદગી પામેલા તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓને આ પ્રકારની રેસિડેન્શિયલ શાળાઓમાં અભ્યાસ કરવાની તક મળે છે. પસંદગી અને પાત્રતાના નિયમો અનુસાર વિદ્યાર્થીઓને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણની સાથે રહેઠાણ તથા ભોજનની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ થાય છે.
જામનગર ગુરુકુળમાં હાલ આ યોજના હેઠળ અંદાજે ૬૫૦ જેટલા વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરી રહ્યા હોવાનું સંસ્થાની માહિતીમાં જણાવાયું છે. ધોરણ ૬થી ૧૨ સુધીના અભ્યાસ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણ, છાત્રાલય અને ભોજનની વ્યવસ્થા નિઃશુલ્ક ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે. પરિણામે વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે અનુકૂળ વાતાવરણ મળે છે.
ગુરુકુળની વિશેષતા માત્ર શૈક્ષણિક સુવિધાઓ પૂરતી સીમિત નથી. ભારતીય સંસ્કૃતિ, નૈતિક મૂલ્યો, શિસ્ત, જવાબદારી અને સેવાભાવ જેવા ગુણોનો વિકાસ થાય તે દિશામાં પણ સંસ્થા દ્વારા પ્રયાસો કરવામાં આવે છે.
છાત્રાલયમાં રહીને અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓને નિયમિત શૈક્ષણિક વાતાવરણ મળે છે. અભ્યાસની સાથે જીવનમાં સમયપાલન, સ્વાવલંબન, સામૂહિક જીવન અને જવાબદારીનું મહત્ત્વ સમજવાની તક પણ મળે છે. શિક્ષણ અને સંસ્કારના સમન્વય દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને ભવિષ્યમાં જવાબદાર નાગરિક તરીકે ઘડવાનો સંસ્થાનો અભિગમ નોંધપાત્ર છે.
શ્રી સ્વામિનારાયણ ગુરુકુળ રાજકોટ સંસ્થાનની સ્થાપના ઇ.સ. ૧૯૪૮માં ગુરુદેવ પૂજ્ય શાસ્ત્રીજી મહારાજ શ્રી ધર્મજીવનદાસજી સ્વામી દ્વારા કરવામાં આવી હતી. દેશની આઝાદીના સમયગાળામાં સ્થાપિત આ સંસ્થાનો હેતુ શિક્ષણની સાથે સંસ્કારસભર અને જવાબદાર નાગરિકોનું ઘડતર કરવાનો રહ્યો છે.
છેલ્લાં ૭૮ વર્ષથી સંસ્થા શૈક્ષણિક, આધ્યાત્મિક અને સામાજિક ક્ષેત્રે વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા સેવા આપી રહી છે. સંસ્થાની માહિતી અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં ૧,૯૦,૦૦૦થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ અહીંથી શિક્ષણ મેળવ્યું છે અને સમાજનાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પોતાનું યોગદાન આપી રહ્યા છે.
સંસ્થાનની ૭૦થી વધુ શાખાઓમાં અંદાજે ૪૫,૦૦૦ વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે, જ્યારે ૨૭૫ જેટલા સંતો સેવા પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છે. આ વ્યાપક કાર્યક્ષેત્ર સંસ્થાની લાંબી શૈક્ષણિક પરંપરા અને સમાજ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે.
જામનગરના ઠેબા બાયપાસ ખાતે આવેલી ગુરુકુળની શાખામાં ધોરણ ૬થી ૧૨ સુધીના અંદાજે ૮૦૦થી ૮૫૦ વિદ્યાર્થીઓ છાત્રાલયમાં રહીને અભ્યાસ કરે છે. અહીં નિયમિત શિક્ષણની સાથે વિદ્યાર્થીઓના સર્વાંગી વિકાસ માટેનું વાતાવરણ ઊભું કરવામાં આવ્યું છે.
આ પૈકી જ્ઞાન શક્તિ રેસિડેન્શિયલ સ્કૂલ ઓફ એક્સેલન્સ યોજના હેઠળના અંદાજે ૬૦૦થી ૬૫૦ વિદ્યાર્થીઓને નિઃશુલ્ક શિક્ષણ, રહેઠાણ અને ભોજનની સુવિધા મળતી હોવાનું જણાવાયું છે. આ રીતે સંસ્થા સામાન્ય પરિવારના તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓને પણ સારી શૈક્ષણિક તક ઉપલબ્ધ કરાવવામાં સહભાગી બની રહી છે.
સંસ્થાની માહિતી મુજબ, મોરબી, ભાયાવદર, સુરેન્દ્રનગર અને જામનગર ખાતેની ગુરુકુળ શાખાઓને મળીને આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ અંદાજે ૩,૦૦૦ વિદ્યાર્થીઓ લાભ મેળવી રહ્યા છે. સરકારી સહયોગ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાના અનુભવનો સમન્વય કરીને વિદ્યાર્થીઓને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો આ પ્રયાસ મહત્ત્વ ધરાવે છે.
‘જ્ઞાન શક્તિ રેસિડેન્શિયલ સ્કૂલ ઓફ એક્સેલન્સ’ યોજના માત્ર મફત શિક્ષણ પૂરું પાડતી વ્યવસ્થા તરીકે જ નહીં, પરંતુ પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થીઓને આગળ વધવા માટે તક આપતી પહેલ તરીકે પણ મહત્ત્વ ધરાવે છે. યોગ્ય માર્ગદર્શન, શિક્ષણ, રહેઠાણ અને ભોજન જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ થાય તો વિદ્યાર્થીઓ પોતાની ક્ષમતાનો વધુ સારો વિકાસ કરી શકે છે.
શ્રી સ્વામિનારાયણ ગુરુકુળ રાજકોટ સંસ્થાનની જામનગર શાખા દ્વારા સરકાર સાથે મળીને હાથ ધરવામાં આવતી આ કામગીરી શિક્ષણ અને સંસ્કારના સમન્વયનું ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે. તેજસ્વી અને જરૂરિયાતમંદ વિદ્યાર્થીઓને આગળ વધવાની તક આપતી આ યોજના તેમના ભવિષ્યના ઘડતરમાં ઉપયોગી બની રહી છે.
