અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગ્રીનલેન્ડ મુદ્દે પોતાનું આક્રમક વલણ નરમ કરતાં યુરોપિયન સહયોગી દેશો પર ટેરિફ લગાવવાની ધમકી સંપૂર્ણપણે પાછી ખેંચી લીધી છે. દાવોસમાં નાટોના મહાસચિવ માર્ક રુટ્ટે સાથેની “ખૂબ જ ઉત્પાદક” બેઠક બાદ ટ્રમ્પે આ જાહેરાત કરી, જેણે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વૈશ્વિક બજારો અને ટ્રાન્સ-એટલાન્ટિક સંબંધોમાં મચાવેલી ઉથલપાથલ પર વિરામ મૂક્યો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત કડાકાનો સામનો કરી રહેલા ભારતીય શેરબજારમાં ગુરુવારે તેજીનો તોફાન જોવા મળ્યું. અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ અંગેના સકારાત્મક નિવેદન બાદ બજારમાં મંદી પર બ્રેક લાગી ગઈ. સપ્તાહના ચોથા કારોબારી દિવસે BSE સેન્સેક્સ 800 પોઈન્ટના જોરદાર ઉછાળા સાથે ખુલ્યો, જ્યારે NSE નિફ્ટીએ પણ તોફાની છલાંગ લગાવી.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ’ટ્રુથ સોશિયલ’ પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું કે, નાટોના મહાસચિવ માર્ક રુટ્ટે સાથેની મુલાકાત બાદ ગ્રીનલેન્ડ અને સમગ્ર આર્કટિક ક્ષેત્રને લગતા ભવિષ્યના કરાર માટે એક ફ્રેમવર્ક (માળખું) તૈયાર થઈ ગયું છે.
તેમણે લખ્યું, “જો આ સમજૂતી થઈ જશે, તો તે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને તમામ નાટો દેશો માટે ખૂબ ફાયદાકારક રહેશે. આ સમજણના આધારે, હું 1 ફેબ્રુઆરીથી લાગુ થનારા ટેરિફ નહીં લગાવું.” આ સાથે, 8 યુરોપિયન દેશો પર લાગુ થનાર 10% ટેરિફ (જે ભવિષ્યમાં 25% સુધી વધી શકતો હતો) રદ કરી દેવામાં આવ્યો છે.
ટ્રમ્પે વધુમાં જણાવ્યું કે “ગોલ્ડન ડોમ” (અમેરિકાની પ્રસ્તાવિત મિસાઈલ ડિફેન્સ શીલ્ડ) સંબંધિત વધારાની ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, જે ગ્રીનલેન્ડ સાથે પણ જોડાયેલી છે. આ મુદ્દે વાતચીત માટે તેમણે ઉપપ્રમુખ જેડી વેન્સ, વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો અને વિશેષ દૂત સ્ટીવ વિટકોફને જવાબદારી સોંપી છે. બીજી તરફ, નાટોના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે આ બેઠક “ઉત્પાદક” રહી અને તૈયાર થયેલું ફ્રેમવર્ક મુખ્યત્વે આર્કટિક સુરક્ષા પર કેન્દ્રિત હશે, જેનો મુખ્ય લક્ષ્ય રશિયા અને ચીનને આ ક્ષેત્રમાં આર્થિક કે સૈન્ય રીતે પગ જમાવતા રોકવાનો છે.
તાજેતરમાં, ટ્રમ્પે ડેનમાર્ક, નોર્વે, સ્વીડન, ફિનલેન્ડ, ફ્રાન્સ, જર્મની, બ્રિટન અને નેધરલેન્ડ્સ જેવા આઠ યુરોપિયન દેશો પર ટેરિફ લગાવવાની ધમકી આપી હતી. આ દેશો ગ્રીનલેન્ડને અમેરિકાને વેચવાના ટ્રમ્પના પ્રસ્તાવનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા અને તેમણે ડેનમાર્કના સમર્થનમાં ગ્રીનલેન્ડમાં સૈન્ય અભ્યાસ માટે પોતાની ટુકડીઓ મોકલી હતી, જેને ટ્રમ્પે એક પડકાર તરીકે જોયું હતું. આ ધમકીને કારણે યુરોપ અને અમેરિકા વચ્ચે ગંભીર ’ટ્રેડ વોર’નો ખતરો ઉભો થયો હતો.
શેરબજારમાં ગુરુવારે તેજી સાથે કારોબારની શરૂઆત થઈ. બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જનો 30 શેરોવાળો સેન્સેક્સ તેના પાછલા બંધ 81,909ની સરખામણીમાં 82,459 પર ખુલ્યો અને જોતજોતામાં 800 પોઈન્ટના ઉછાળા સાથે 82,714ના સ્તરે પહોંચી ગયો. તેવી જ રીતે, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનો નિફ્ટી ઈન્ડેક્સ પણ તેના પાછલા બંધ 25,157ની સરખામણીમાં ખુલતાની સાથે જ 250 પોઈન્ટ ચઢીને 25,412 પર પહોંચી ગયો.
આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નિવેદન છે. તેમણે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની પ્રશંસા કરતા કહ્યું, પીએમ નરેન્દ્ર મોદી પ્રત્યે મારા મનમાં ખૂબ જ સન્માન છે, તે એક ઉત્તમ વ્યક્તિ અને મારા મિત્ર છે. અમારી વચ્ચે એક શ્રેષ્ઠ ટ્રેડ ડીલ થવા જઈ રહી છે.
ટ્રમ્પના નિવેદન ઉપરાંત, વિદેશી બજારોમાંથી મળેલા સકારાત્મક સંકેતોએ પણ બજારને ટેકો આપ્યો. આ પહેલા બુધવારે અમેરિકી શેરબજાર તેજી સાથે બંધ થયું હતું. ડાઉ જોન્સ 588 પોઈન્ટ અને એસપી 79 પોઈન્ટના વધારા સાથે બંધ થયા હતા. ગુરુવારે એશિયન બજારો પણ ગ્રીન ઝોનમાં ખુલ્યા હતા. જાપાનનો નિક્કેઈ ઈન્ડેક્સ લગભગ 1000 પોઈન્ટના ઉછાળા સાથે ટ્રેડ કરી રહ્યો હતો.
