ચોમાસાની ઋતુ પોતાની સાથે મનમોહક વાતાવરણ અને ઠંડક લઈને આવે છે, પરંતુ આ જ ઋતુમાં ગૃહિણીઓ અને પરિવાર માટે સૌથી મોટી માથાકૂટ બને છે ઘરમાં જામતો ભેજ અને તેની સાથે આવતી તીવ્ર દુર્ગંધ. વરસાદના દિવસોમાં બારી-બારણાં બંધ રહેવાને કારણે, દીવાલોમાં સીલન અને કપડાંમાં ફૂગ થવાથી આખા ઘરમાં એક પ્રકારની બંધિયાર અને ખરાબ વાસ ફેલાઈ જાય છે. આ વાસ માત્ર ઘરનું વાતાવરણ જ ખરાબ નથી કરતી, પરંતુ શ્વાસ સંબંધિત તકલીફો અને એલર્જીનું કારણ પણ બની શકે છે.જો તમારા ઘરમાં પણ આ સમસ્યા વધી ગઈ હોય, તો મોંઘા કેમિકલ સ્પ્રે પાછળ ખર્ચ કરવાને બદલે કેટલાક સરળ, કુદરતી અને અચૂક ઘરગથ્થુ ઉપાયોથી ઘરને એકદમ તાજગીસભર રાખી શકાય છે.
ઘરમાં ભેજ અને દુર્ગંધ કેમ આવે છે?
- ઉપાયો જાણતા પહેલાં એ સમજવું જરૂરી છે કે આ વાસ શા માટે આવે છે:
- હવામાં વધુ પડતો ભેજ : ચોમાસામાં હવામાં ભેજનું પ્રમાણ 80% થી 90% સુધી પહોંચી જાય છે.
- હવાની અવરજવરનો અભાવ: વરસાદને કારણે બારી-બારણાં સતત બંધ રહેવાથી ઘરમાં હવા બંધિયાર થઈ જાય છે.
- દીવાલોમાં સીલન: છત કે દીવાલોમાંથી પાણી ઝીણું-ઝીણું ઝરવાથી ફૂગ જામવા લાગે છે.
- ભીના કપડાં: રૂમની અંદર જ ભીના કે અડધા સુકાયેલા કપડાં સૂકવવાથી.
ભેજ અને દુર્ગંધ દૂર કરવાના સરળ અને અચૂક ઉપાયો
1. કાચો કોલસો – સૌથી સસ્તો અને શ્રેષ્ઠ ઉપાય
કોલસો એ કુદરતી રીતે ભેજ અને દુર્ગંધ બંનેને શોષી લેવા માટે નંબર-1 ગણાય છે.
- કેવી રીતે વાપરવો: કાચા કોલસાના નાના ટુકડાને કાપડની થેલીમાં અથવા ખુલ્લા બાઉલમાં ભરીને રૂમના ખૂણામાં કે કબાટમાં મૂકી દો. ૨ થી ૩ દિવસમાં ભેજની ગંધ ગાયબ થઈ જશે.
2. જાડું મીઠું અને બેકિંગ સોડા
- જાડું મીઠું : કાચના બાઉલમાં જાડું મીઠું ભરીને રૂમના ખૂણામાં રાખવાથી તે હવામાં રહેલો વધારાનો ભેજ શોષી લે છે.
- બેકિંગ સોડા અને લીંબુ: એક નાના બાઉલમાં બેકિંગ સોડા રાખી તેમાં થોડું લીંબુ નીચોવી રૂમમાં મૂકવાથી ખરાબ વાસ દૂર થઈ હવા એકદમ તાજી બને છે.
3. કપૂર અને લવિંગનો ધૂપ
- સાંજના સમયે કપૂર, લવિંગ અને થોડી અજમો બાળીને તેનો ધૂપ આખા ઘરમાં ફેરવવાથી ભેજની વાસ ક્ષણભરમાં ગાયબ થઈ જશે. સાથે જ ચોમાસામાં આવતા મચ્છર અને નાના જીવડાં પણ દૂર ભાગશે.
4. સિલિકા જેલ– કબાટ માટે વરદાન
- કપડાં, બૂટ કે કિંમતી કાગળોમાંથી ભેજની ગંધ દૂર કરવા માટે સિલિકા જેલના નાની-નાની પડીકીઓ કબાટ કે ડ્રોઅરમાં મૂકી દો. તે ભેજને ઝડપથી સોષી લે છે.
5. વેન્ટિલેશન અને કુદરતી પ્રકાશ
- જ્યારે પણ વરસાદ રોકાય અને સૂર્યપ્રકાશ કે તાજી હવા આવે, ત્યારે ઘરના તમામ બારી-બારણાં ખુલ્લાં કરી દો.
બાથરૂમ અને રસોડામાં એક્ઝોસ્ટ ફેન ચાલુ રાખો જેથી અંદરનો ભેજ બહાર નીકળી જાય.
6. એસેન્શિયલ ઓઇલ્સ
- એક સ્પ્રે બોટલમાં પાણી લઈ તેમાં લેમનગ્રાસ, લેવેન્ડર કે નીલગિરીના તેલના 8-10 ટીપાં ઉમેરો. આ મિશ્રણનો રૂમમાં છંટકાવ કરવાથી કુદરતી અને આહલાદક સુગંધ જળવાઈ રહે છે.
ચોમાસા દરમિયાન ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો
- ભીના કપડાં રૂમમાં ન સૂકવો: ભીના કપડાં બંધ રૂમમાં સૂકવવાથી રૂમમાં ફૂગ અને વાસ ઝડપથી ફેલાય છે.
- દીવાલની ફૂગ સાફ કરો: જો દીવાલ કે ફર્નિચર પર સફેદ કે કાળી ફૂગ જામી હોય, તો તેને સરકા (Vinegar) અને પાણીના મિશ્રણથી તરત સાફ કરી લો.
- કાર્પેટ દૂર કરો: ચોમાસા દરમિયાન ઘરમાંથી જાડા કાર્પેટ કે મેટ હટાવી લેવા યોગ્ય છે, કારણ કે તે ભેજને જલ્દી પકડી લે છે.
ચોમાસામાં ઘરમાં ભેજ અને સીલનની વાસ આવવી એ એક કુદરતી અને સામાન્ય સમસ્યા છે, પરંતુ થોડી જાગૃતિ અને સરળ ઘરગથ્થુ નુસખા અપનાવીને તેનાથી સરળતાથી છુટકારો મેળવી શકાય છે. મોંઘા કેમિકલયુક્ત રૂમ સ્પ્રે વાપરવાને બદલે કોલસો, કપૂર અને બેકિંગ સોડા જેવા કુદરતી ઉપાયો ઘરમાં તાજગી જાળવી રાખવાની સાથે પરિવારના સ્વાસ્થ્યનું પણ રક્ષણ કરે છે. આ નાના-નાના ફેરફારો કરીને તમે આ ચોમાસાની ઋતુને દુર્ગંધમુક્ત, સ્વચ્છ અને આનંદદાયક બનાવી શકો છો.
(અસ્વીકરણ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય ઘરગથ્થુ સફાઈના ઉપાયો અને જાહેરમાં ઉપલબ્ધ જાણકારી પર આધારિત છે.ચોક્કસ પરિણામો માટે કે કોઈપણ નુકસાન, માટે ખબર ગુજરાત જવાબદાર રહેશે નહીં.)
