મોરબી સિરામિક ઉદ્યોગ, જે ભારત જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં ટાઇલ ઉત્પાદન માટેનું એક અગ્રણી અને મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર છે, તે હાલમાં ગંભીર આર્થિક અને ઉર્જા સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે. વૈશ્વિક અને સ્થાનિક સ્તરે ઇંધણ, ગેસ, કોલસો અને વીજળીના દર સતત વધી રહ્યા હોવાથી ઉત્પાદન પડતર ખર્ચમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે. પરિણામે, વર્ષ 2026 દરમિયાન મોરબીના સિરામિક ઉત્પાદકો અને મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશને ટાઇલ્સ અને અન્ય સિરામિક ઉત્પાદનોના ભાવમાં તબક્કાવાર રીતે અનેક વધારા કરવાની ફરજ પડી છે, જેની સીધી અસર બાંધકામ ક્ષેત્ર અને સામાન્ય ગ્રાહકોના બજેટ પર પડી રહી છે.
ઇંધણ અને ઉર્જા ખર્ચમાં તીવ્ર વધારો
સિરામિક ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં ઇંધણ એ સૌથી મુખ્ય ઘટક છે, જે કુલ ઉત્પાદન ખર્ચનો આશરે 35% થી 40% હિસ્સો ધરાવે છે. હાલમાં ગેસ, કોલસો અને વીજળી ત્રણેયના દરમાં એકસાથે વધારો નોંધાયો છે:
પ્રોપેન અને PNG નો ભાવ વધારો:
પ્રોપેન ગેસના ભાવ બમણા થઈ ગયા છે. આ ઉપરાંત, પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) ના ભાવમાં 80% નો વધારો જોવા મળ્યો, જે જુલાઈ 2026 સુધીમાં આશરે ₹75/Sm³ પર પહોંચી ગયો હતો.
ઔદ્યોગિક ગેસ દર:
ગુજરાત એનર્જી લિમિટેડ (GEL – અગાઉ ગુજરાત ગેસ) દ્વારા 2 સપ્ટેમ્બર, 2026 થી મોરબી માટે ઔદ્યોગિક કુદરતી ગેસનો ભાવ વધારીને ₹90/SCM (6% VAT સિવાય) કરવામાં આવ્યો, જે કટોકટી પહેલાંના દર કરતાં આશરે 88% નો વધારો દર્શાવે છે.
વીજળી અને પ્રોપેનનો તાજેતરનો ડબલ ફટકો:
તાજેતરમાં જ પ્રોપેનમાં પ્રતિ કિલો ₹1.35 નો વધુ વધારો થતાં ગેસ આધારિત એકમો પર ખર્ચનું દબાણ ઘણું વધી ગયું છે.
ભૌગોલિક રાજકીય સ્થિતિ અને સપ્લાય ચેઇન પર અસર
પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા બજારમાં અસ્થિરતા સર્જાઈ છે.
એલપીજી (LPG) અને પ્રોપેનની આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય લાઇન્સ ખોરવાઈ જતાં મોરબીના સિરામિક ભઠ્ઠાઓ માટે ઇંધણની અછત ઊભી થઈ હતી.
આ પરિસ્થિતિને કારણે ઉદ્યોગના લગભગ 80% ઉત્પાદન એકમોએ આશરે 45 દિવસ સુધી કામગીરી સ્થગિત રાખવી પડી હતી.
ટાઇલ્સના ભાવમાં તબક્કાવાર વધારો
ઉત્પાદન ખર્ચમાં સતત વધારો થતાં મોરબી સિરામિક મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશન અને એકમો દ્વારા સર્વાનુમતે ભાવ વધારાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે:
પ્રારંભિક અને છૂટક વધારો:
મે 2026 માં 15% થી 20% અને 1 જૂન, 2026 થી વધુ 10% થી 20% નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો.
તાજેતરનો ૧૨% સુધારાત્મક વધારો:
તાજેતરમાં જ 250 થી વધુ વિટ્રિફાઇડ ટાઇલ્સ યુનિટોએ ભેગા મળીને સર્વાનુમતે ભાવમાં એકઝાટકે 12% સુધીનો વધારો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
ઉત્પાદન મુજબ ભાવ વધારો:
વોલ ટાઇલ્સ:
પ્રતિ બોક્સ ₹20 થી ₹30 સુધીનો વધારો થયો છે.
વિટ્રિફાઇડ અને GVT ટાઇલ્સ:
પ્રતિ ચોરસ ફૂટ ₹3.00 થી ₹3.50 સુધીનો વધારો નોંધાયો છે.
ઉદ્યોગ અને ગ્રાહકો પર અસર
બાંધકામ ખર્ચમાં વધારો:
ટાઇલ્સના ભાવ વધવાથી નવા ઘરના નિર્માણ, કોમર્શિયલ બિલ્ડિંગ્સ અને ઘરના રીનોવેશન (નવીનીકરણ) ના બજેટમાં સીધો 10% થી 15% નો વધારો થશે.
સ્પર્ધાત્મકતા પર અસર:
ઇંધણના દરો વધવાથી અને લોજિસ્ટિક્સ-ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચ ઊંચો જવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક બજારમાં મોરબીના ઉત્પાદકો માટે વિદેશી ઉત્પાદકો સામે ટકી રહેવું પડકારજનક બન્યું છે.
મોરબીનો સિરામિક ઉદ્યોગ હાલમાં મોંઘા ઇંધણ, વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનની અસ્થિરતા અને વધતા ઉત્પાદન ખર્ચ વચ્ચે પોતાના અસ્તિત્વ અને વૃદ્ધિ માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યો છે. ઉત્પાદકો પાસે વધેલા ખર્ચનો બોજ ગ્રાહકો પર પાસ-ઓન કરવા સિવાય અન્ય કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નથી. જો આગામી સમયમાં ઇંધણના ભાવમાં સ્થિરતા નહીં આવે અથવા સરકાર દ્વારા કુદરતી ગેસ પર ટેક્સ રાહત કે સહાય પૂરી પાડવામાં નહીં આવે, તો બાંધકામ ક્ષેત્ર તેમજ સિરામિક ઉદ્યોગ બંને પર તેની લાંબા ગાળાની ગંભીર અસરો જોવા મળી શકે છે.
