ચોમાસાની ભીની-ભીની ઋતુ શરૂ થાય એટલે ગરમાગરમ પકોડા, સેન્ડવિચ, દાબેલી, બર્ગર કે બ્રેડ પકોડા ખાવાનું મન થવું ખૂબ સ્વાભાવિક છે. દોડધામભરી જિંદગીમાં ઝટપટ બની જતી અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ બ્રેડ આ દિવસોમાં આપણી દિનચર્યાનો મુખ્ય ભાગ બની જાય છે. પરંતુ, શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે વરસાદની આ રમણીય ઋતુમાં વારંવાર બ્રેડ અને મેદાની વાનગીઓનું સેવન તમારા શરીર માટે કેટલું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે? આ ઋતુમાં સ્વાદનો આ ટૂંકો આનંદ તમારા સ્વાસ્થ્ય પર ભારે પડી શકે છે.
1. મિલિટરી સ્પીડથી ધીમું પડતું પાચનતંત્ર
ચોમાસાના ભેજવાળા વાતાવરણને કારણે આપણી પાચનશક્તિ કુદરતી રીતે જ મંદ પડી જાય છે. બ્રેડ મુખ્યત્વે મેદામાંથી બને છે, જેમાંથી ફાઈબર સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થઈ ગયું હોય છે. મેદામાં રહેલું ગ્લુટેન આંતરડાની દીવાલો પર ચોંટી જાય છે, જેનાથી કબ્જિયાત, ગેસ, પેટમાં ભાર લાગવો અને એસિડિટી જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાય છે.
2. અદ્રશ્ય ફૂગ અને કેમિકલ્સનો ખતરો
વરસાદી ઋતુમાં હવામાં રહેલો ભેજ બેક્ટેરિયા અને ફૂગના વિકાસ માટે ઉત્તમ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે. આ ઉપરાંત, બ્રેડને લાંબો સમય નરમ રાખવા માટે તેમાં ઇમલ્સિફાયર, પોટેશિયમ બ્રોમેટ કે આયોડેટ જેવા પ્રિઝર્વેટિવ્સ ઉમેરવામાં આવે છે. ચોમાસામાં જો બ્રેડ થોડી પણ જૂની થાય, તો તેમાં આંખે ન દેખાય તેવી ફૂગ જમી જાય છે, જે સીધી પેટમાં જઈને ‘ફૂડ પોઈઝનિંગ’ અને આંતરડાના ઈન્ફેક્શનનું કારણ બને છે.
3. સોડિયમ અને બ્લડ શુગરનું અસંતુલન
બ્રેડનો હાઈ ગ્લાયસેમિક ઈન્ડેક્સ લોહીમાં શુગરનું પ્રમાણ અચાનક વધારી દે છે, જેનાથી શરીરમાં આળસ અને સુસ્તી આવે છે. વળી, બ્રેડને સાચવવા માટે તેમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં મીઠું વપરાય છે. ચોમાસામાં શારીરિક શ્રમ ઓછો થવાને કારણે વધુ પડતી બ્રેડ ખાવાથી બ્લડ પ્રેશર અને શરીરમાં સોજા આવવાની શક્યતા વધી જાય છે.
4. બહારની લારીઓ અને સ્ટ્રીટ ફૂડનું જોખમ
બ્રેડ પકોડા કે સેન્ડવિચ બનાવતા ફાસ્ટ ફૂડ સ્ટોલ પર બ્રેડના પેકેટ કલાકો સુધી ખુલ્લા પડી રહે છે. તેની સાથે પીરસાતી અસ્વચ્છ ચટણીઓ, માયોનીઝ અને વારંવાર ઉકાળેલું હલકી ગુણવત્તાનું તેલ ચોમાસામાં ટાઈફોઈડ, કમળો અને ઝાડા-ઉલટી જેવા ચેપી રોગોને સીધું આમંત્રણ આપે છે.
ચોમાસા માટે સ્વાસ્થ્યપ્રદ વિકલ્પો
- ચોમાસામાં ચટપટું ખાવાની ઈચ્છા થાય ત્યારે બ્રેડને બદલે આ પૌષ્ટિક વિકલ્પો અપનાવી શકાય:
- ઘરનો તાજો નાસ્તો: ઘઉંના લોટના ભજીયા, પુડલા, મુઠિયા કે ઢોસા.
- મકાઈ અને શેકેલા ચણા: શેકેલી કે બાફેલી મકાઈ તેમજ મસાલા ચણા ઉત્તમ ફાઈબર પૂરું પાડે છે.
- ગરમાગરમ સૂપ કે ઉકાળો: વેજિટેબલ સૂપ અથવા દેશી ઉકાળો પીવાથી ક્રેવિંગ પણ શમશે અને ઈમ્યુનિટી પણ વધશે.
- નોંધ : બ્રેડ પર સહેજ પણ લીલા-કાળા ટપકાં દેખાય કે ખાટી વાસ આવે તો તેને તરત ફેંકી દો. પેકેટ ખરીદતી વખતે એક્સપાયરી ડેટ ખાસ ચકાસો અને ખુલ્લા પેકેટની બ્રેડ વાપરવાનું ટાળો.
જીભનો સ્વાદ ફક્ત બે મિનિટનો હોય છે, પરંતુ અસ્વાસ્થ્યકર આહાર આખા ચોમાસાની મજા બગાડી શકે છે. ચોમાસું એ કુદરતની સુંદરતાને માણવાની ઋતુ છે, હોસ્પિટલના ચક્કર કાપવાની નહીં. પ્રોસેસ્ડ બ્રેડ અને મેદાના મોહમાંથી બહાર નીકળી ઘરે જ બનાવેલો તાજો, પૌષ્ટિક અને ગરમ નાસ્તો અપનાવો. આ ચોમાસે બહારની બ્રેડને ‘ના’ કહો અને પોતાની તેમજ પરિવારની રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત બનાવો.
(અસ્વીકરણ: સલાહ સહિતની આ સામગ્રી માત્ર સામાન્ય માહિતી પ્રદાન કરે છે. તે કોઈ પણ રીતે યોગ્ય તબીબી અભિપ્રાયનો વિકલ્પ નથી. વધુ વિગતો માટે હંમેશા નિષ્ણાત અથવા તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.)
