ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ફસાયેલું ભારતીય જહાજ “શિવાલિક” આજે 45,000 ટન LPG લઈને મુન્દ્રા બંદરે પહોંચવાનું છે. ભારત સરકારના સફળ રાજદ્વારી પ્રયાસો, યુદ્ધ ક્ષેત્રમાંથી જહાજના સલામત માર્ગને કારણે, દેશમાં ચાલી રહેલા LPG સંકટને દૂર કરવાની અપેક્ષા છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, ભારત માટે એક સારા સમાચાર છે. ભારતીય ધ્વજવાળું LPG ટેન્કર શિવાલિક LPG કેરિયર થોડા કલાકોમાં ગુજરાતના મુન્દ્રા બંદર પર પહોંચવાનું આયોજન છે. આ જહાજ યુદ્ધગ્રસ્ત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થયું અને 45,000 મેટ્રિક ટનથી વધુ LPG લઈને ભારત તરફ રવાના થયું. એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી દેશમાં ચાલી રહેલી LPG પુરવઠાની અછતને દૂર કરવામાં મદદ મળશે.
આ ક્ષેત્રમાં ઈરાન-ઈઝરાયલ સંઘર્ષને કારણે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ઘણા જહાજો ફસાયેલા હતા. ભારત સરકારના સતત રાજદ્વારી પ્રયાસોને પગલે, બે ભારતીય LPG જહાજોને રવાના કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આમાંથી પહેલું જહાજ, “શિવાલિક” હવે મુન્દ્રા બંદર પર પહોંચવાનું છે. બીજું જહાજ, “નંદા દેવી”, આવતીકાલે, 17 માર્ચે કંડલા બંદર પર પહોંચશે.
દરમિયાન, અન્ય એક ભારતીય ધ્વજવાળું તેલ ટેન્કર પણ સંયુક્ત આરબ અમીરાતના ફુજૈરાહથી લગભગ 80,800 ટન ક્રૂડ ઓઇલ લઈને સુરક્ષિત રીતે ભારત માટે રવાના થયું છે. સરકારે કહ્યું કે આ વિસ્તારમાં ભારતીય જહાજો અને ખલાસીઓની સલામતી પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને સંબંધિત મંત્રાલયો અને એજન્સીઓ સુગમ દરિયાઈ વેપાર અને ઉર્જાપુરવઠો જાળવવા માટે સંકલન કરી રહ્યા છે. પૂર્વભાગમાં ફસાયેલા જહાજોમાંથી એક, ભારતીય ધ્વજવાળું તેલ ટેન્કર “જગ પ્રકાશ” શુક્રવારે યુદ્ધગ્રસ્ત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરી ગયું. આ જહાજ ઓમાની બંદર સોહરથી તાન્ઝાનિયાના આફ્રિકન બંદર ટાંગા સુધી પેટ્રોલ લઈ જઈ રહ્યું છે અને 21 માર્ચે ત્યાં પહોંચવાની અપેક્ષા છે.
પર્સિયન ગલ્ફમાં હજુ પણ 22 જહાજો છે…
સરકારે જણાવ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત ભારતીય જહાજો અને ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે અને દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. હાલમાં, પર્શિયન ગલ્ફના પશ્ચિમ ભાગમાં 22 ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો અને 611 ખલાસીઓ હાજર છે. ભારત તેના ક્રૂડ ઓઇલના લગભગ 88 ટકા, કુદરતી ગેસના 50 ટકા અને LPG ની જરૂરિયાતોના 60 ટકા આયાત કરે છે. 28 ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા ઇરાન પર કરવામાં આવેલા હુમલા અને તે હરાનના બદલો લેવાના હુમલા પહેલા, ભારતના અડધાથી વધુ ક્રૂડ ઓઇલ, લગભગ 30 ટકા ગેસ અને 85 થી 90 ટકા LPG આયાત પશ્ચિમ એશિયાઈ દેશો જેમ કે સાઉદી અરેબિરેયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતમાંથી આવતી હતી.
આ સંઘર્ષથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર અસર પડી છે, જે ગલ્ફ ક્ષેત્રમાંથી ઉર્જા પુરવઠા માટેનો મુખ્ય માર્ગ છે. ભારતે રશિયા સહિત અન્ય દેશો પાસેથી તેલ ખરીદીને પુરવઠામાં વિક્ષેપને આંશિક રીતે સરભર કર્યો છે, પરંતુ ગેસનો પુરવઠો ઔદ્યોગિક ગ્રાહકો સુધી મર્યાદિત રાખવામાં આવ્યો છે અને હોટલ અને રેસ્રેટોરન્ટ જેવા જે વાણિજ્યિક મથકોને LPG પુરવઠો ઘટાડવામાં આવ્યો છે.
