ભારતમાં ક્રિકેટ જેટલી લોકપ્રિયતા ભલે ફૂટબોલને ન મળી હોય, પરંતુ દેશના અનેક ખેલાડીઓએ પોતાના જોરદાર પ્રદર્શનથી ભારતીય ફૂટબોલને વિશ્વ સ્તરે ઓળખ અપાવી છે. ફૂટબોલ દિવસના અવસરે આજે આપણે એવા જ કેટલાક ભારતીય ફૂટબોલ દિગ્ગજોને યાદ કરી રહ્યા છીએ, જેમણે લાખો યુવાનોને પ્રેરણા આપી છે. આજે વિશ્વ ફૂટબોલ દિવસની ઉજવણી દરમિયાન સમગ્ર દેશમાં ફૂટબોલ પ્રેમીઓ ભારતીય ખેલાડીઓની સિદ્ધિઓને યાદ કરી રહ્યા છે. ભારતીય ફૂટબોલ ભલે વિશ્વ કપ સુધી પહોંચ્યું ન હોય, પરંતુ દેશના અનેક દિગ્ગજ ખેલાડીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતનું નામ ગૌરવથી ઊંચું કર્યું છે.
ફૂટબોલ માત્ર એક રમત નથી, પરંતુ વિશ્વભરના કરોડો લોકોની લાગણી અને જુસ્સો છે. દર વર્ષે ફૂટબોલ દિવસની ઉજવણી ખેલાડીઓની મહેનત, ટીમ સ્પિરિટ અને રમત પ્રત્યેના પ્રેમને સન્માન આપવા માટે કરવામાં આવે છે. ભારતમાં પણ ફૂટબોલ ધીમે ધીમે નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહ્યો છે અને અનેક ભારતીય ખેલાડીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશનું નામ ગૌરવપૂર્ણ બનાવ્યું છે. આ ખાસ દિવસે આપણે એવા જ ભારતીય ફૂટબોલ દિગ્ગજોને યાદ કરીએ છીએ, જેમણે પોતાના સંઘર્ષ, પ્રતિભા અને અદ્ભુત પ્રદર્શનથી લાખો યુવાનોને પ્રેરણા આપી છે.
સુનિલ છેત્રી
ભારતીય ફૂટબોલના સૌથી મોટા નામોમાંથી એક સુનિલ છેત્રી આજે પણ કરોડો યુવાનો માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત છે. દેશ માટે સૌથી વધુ ગોલ કરવાનો રેકોર્ડ ધરાવતા સુનિલ છેત્રીએ ભારતીય ટીમને અનેક ઐતિહાસિક જીત અપાવી છે. તેમની કેપ્ટન્સીમાં ભારતે SAFF Championship, Intercontinental Cup અને Nehru Cup જેવી સ્પર્ધાઓ જીતી હતી. 2005માં આંતરરાષ્ટ્રીય કારકિર્દીની શરૂઆત કરનાર છેત્રીએ ભારત માટે 90થી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય ગોલ કર્યા છે અને તેઓ વિશ્વના સૌથી વધુ સક્રિય આંતરરાષ્ટ્રીય ગોલ કરનાર ખેલાડીઓમાં સામેલ રહ્યા છે. તેમને ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મશ્રી અને ખેલ રત્નથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
ભાઈચુંગ ભૂટિયા
ભારતીય ફૂટબોલને આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ અપાવનાર ખેલાડી તરીકે ભાઈચુંગ ભૂટિયાનું નામ સોનાના અક્ષરે લખાય છે. સિક્કિમના ભુટિયા યુરોપિયન ક્લબ “Bury FC” માટે રમનાર પ્રથમ ભારતીય ફૂટબોલર બન્યા હતા. ભાઈચુંગ ભૂટિયાએ ભારતીય ફૂટબોલને નવી ઓળખ આપી હતી. “સિક્કિમીઝ સ્નાઈપર” તરીકે જાણીતા ભુટિયાએ યુરોપિયન ક્લબમાં રમનાર પ્રથમ ભારતીય ફૂટબોલર બની ઇતિહાસ રચ્યો હતો. તેઓએ ભારતીય ટીમ માટે લાંબા સમય સુધી કેપ્ટન તરીકે સેવા આપી અને દેશના યુવાનોમાં ફૂટબોલ પ્રત્યે રસ વધાર્યો.
ગુરપ્રીત સિંહ સંધુ
ભારતીય ટીમના ગોલકીપર ગુરપ્રીત સિંહ સંધુએ યુરોપમાં રમતાં ઇતિહાસ રચ્યો હતો. તેઓ UEFA Europa League માટે પસંદ થનાર પ્રથમ ભારતીય ખેલાડી બન્યા હતા. તેમની શાનદાર સેવ્સના કારણે ભારતે અનેક મહત્વપૂર્ણ મેચોમાં જીત મેળવી છે. ભારતીય ટીમના મજબૂત ગોલકીપર ગુરપ્રીત સિંહ સંધુએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની પ્રતિભા સાબિત કરી છે. યુરોપા લીગમાં રમનાર પ્રથમ ભારતીય ખેલાડી તરીકે તેમણે દેશનું ગૌરવ વધાર્યું હતું.
સંદેશ ઝિંગન
ડિફેન્સ લાઇનમાં સંદેશ ઝિંગનનું નામ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. તેમની મજબૂત ડિફેન્સ સ્કિલ્સને કારણે તેઓ ભારતના શ્રેષ્ઠ ડિફેન્ડરોમાં ગણાય છે. ડિફેન્સ લાઇનમાં સંદેશ ઝિંગન ભારતીય ટીમના સૌથી વિશ્વસનીય ખેલાડીઓમાં ગણાય છે. 2014માં ISLમાં “Emerging Player of the League” જીત્યા બાદ તેમણે સતત પોતાની પ્રતિભા સાબિત કરી છે. 2020માં તેમને AIFF Men’s Footballer of the Year જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.
આઈ. એમ. વિજયન
જૂના સમયના દિગ્ગજ આઈ. એમ. વિજયન આજે પણ ભારતીય ફૂટબોલના સુવર્ણ યુગના પ્રતિક માનવામાં આવે છે. તેમની ઝડપ અને ગોલ કરવાની કળા માટે તેઓ પ્રસિદ્ધ રહ્યા હતા. ભારતીય ફૂટબોલના સુવર્ણ યુગની વાત કરીએ તો આઈ. એમ. વિજયનનું નામ અવશ્ય લેવામાં આવે છે. તેઓ પોતાની ઝડપ અને અદ્ભુત ફિનિશિંગ માટે જાણીતા હતા. 1999માં ભૂટાન સામે માત્ર 12 સેકન્ડમાં ગોલ કરીને તેમણે ભારત માટે સૌથી ઝડપી આંતરરાષ્ટ્રીય ગોલ કરવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો હતો.
બાલા દેવી
મહિલા ફૂટબોલમાં પણ ભારતે અનેક તારલાઓ જોયા છે. બાલા દેવીએ વિદેશી ક્લબ માટે રમનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા ફૂટબોલર બની ઇતિહાસ રચ્યો હતો. મહિલા ફૂટબોલમાં બાલા દેવીએ ભારતનું નામ વૈશ્વિક સ્તરે પહોંચાડ્યું છે. તેઓ સ્કોટલેન્ડની Rangers FC સાથે કરાર કરનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા ફૂટબોલર બન્યા હતા. ભારતીય મહિલા ટીમ માટે તેઓ લાંબા સમય સુધી ટોચના ગોલ સ્કોરર રહ્યા છે.
અદિતિ ચૌહાણ
જ્યારે અદિતિ ચૌહાણએ અંગ્રેજી લીગમાં રમતાં ભારતીય મહિલા ફૂટબોલને નવી ઓળખ આપી. અદિતિ ચૌહાણ અંગ્રેજી લીગમાં રમનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા ગોલકીપર બની હતી. તેમણે મહિલાઓમાં ફૂટબોલ પ્રત્યે વિશ્વાસ અને ઉત્સાહ વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે.
ઓઈનમ બેમ્બેમ દેવી
તે ઉપરાંત ઓઈનમ બેમ્બેમ દેવીને “ભારતીય મહિલા ફૂટબોલની દુર્ગા” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે વર્ષો સુધી ભારતીય મહિલા ટીમનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. ભારતીય મહિલા ફૂટબોલની “દુર્ગા” તરીકે જાણીતી ઓઈનમ બેમ્બેમ દેવીએ બે દાયકાથી વધુ સમય સુધી ભારતીય ટીમનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. તેમના યોગદાન બદલ તેમને અર્જુન એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો.
મનીષા કલ્યાણ
યુવા સ્ટાર મનીષા કલ્યાણ આજે ભારતીય મહિલા ફૂટબોલનું ભવિષ્ય માનવામાં આવે છે. નવી પેઢીની સ્ટાર મનીષા કલ્યાણ યુરોપિયન સ્પર્ધામાં ગોલ કરનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા બની તેમણે ઇતિહાસ રચ્યો હતો. તેઓ આજે ભારતીય મહિલા ફૂટબોલનું ભવિષ્ય માનવામાં આવે છે.
નિષ્કર્ષ
ફૂટબોલ દિવસ માત્ર રમતની ઉજવણી નથી, પરંતુ એવા ખેલાડીઓના સંઘર્ષ, મહેનત અને દેશપ્રેમને સલામ કરવાનો દિવસ પણ છે, જેમણે ભારતીય ફૂટબોલને નવી ઊંચાઈઓ સુધી પહોંચાડ્યું છે અને જેમણે સીમિત સુવિધાઓ વચ્ચે પણ ભારતીય ફૂટબોલને વૈશ્વિક નકશા પર ઓળખ અપાવી છે.
