ઘરમાં દરરોજ વપરાતા બાથરૂમ શાવર માંથી સમય જતાં પાણીનું પ્રેશર ધીમું પડી જવું અથવા પાણી આડુંઅવળું ઊડવું એ એક સામાન્ય સમસ્યા છે. આનું મુખ્ય કારણ શાવરના નાના છિદ્રોમાં ક્ષાર જામી જવો છે. જો યોગ્ય સમયે તેને સાફ કરવામાં ન આવે તો શાવર સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય છે. આ આર્ટિકલમાં શાવરના છિદ્રોને સરળતાથી સાફ કરવા અને પાણીનો પ્રવાહ પહેલાં જેવો જ ઝડપી બનાવવાના અસરકારક ઘરગથ્થુ ઉપાયો જાણો.
શાવરના છિદ્રો બંધ થવાનું મુખ્ય કારણ
સામાન્ય રીતે આપણા ઘરોમાં આવતા પાણીમાં કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ જેવા ખનિજો હોય છે જેને હાર્ડ વોટર અથવા ખારું પાણી કહેવાય છે. જ્યારે શાવરમાંથી પાણી પસાર થાય છે, ત્યારે સમય જતાં આ ક્ષાર શાવરના નોઝલ પર સફેદ અથવા પીળા થરના રૂપમાં જામવા લાગે છે, જેનાથી છિદ્રો બંધ થઈ જાય છે.
સાફ કરવાની બિન-કેમિકલ અને સરળ રીતો
સફેદ વિનેગરનો ઉપયોગ:
- પ્લાસ્ટિક બેગ મેથડ: એક ઝિપલોક અથવા પ્લાસ્ટિકની થેલીમાં સફેદ વિનેગર ભરો. તેને શાવર હેડ પર એવી રીતે બાંધો કે બધા છિદ્રો વિનેગરમાં ડૂબેલા રહે. રબર બેન્ડથી બેગને બાંધી રાતભર અથવા 4-5 કલાક રહેવા દો, પછી થેલી હટાવી પાણીથી ધોઈ લો.
- ગરમ વિનેગર: ક્ષાર ખૂબ વધારે જામી ગયો હોય, તો વિનેગરને થોડું ગરમ કરીને શાવર હેડને તેમાં ૧ કલાક બોળી રાખવાથી ક્ષાર તુરંત ઓગળી જશે.
બેકિંગ સોડા અને વિનેગરની પેસ્ટ:
- બેકિંગ સોડા અને વિનેગર મિક્સ કરીને ઘટ્ટ પેસ્ટ બનાવો. તેને શાવરના છિદ્રો પર લગાવી 15-20 મિનિટ રહેવા દો. ત્યારબાદ જૂના ટૂથબ્રશથી હળવા હાથે ઘસીને પાણીથી સાફ કરી લો.
સોય અથવા સેફ્ટી પિનનો ઉપયોગ:
- વિનેગરમાં પલાળ્યા પછી પણ જો અમુક છિદ્રોમાં કચરો રહી ગયો હોય, તો સોય, સેફ્ટી પિન કે પાતળા વાયરની મદદથી છિદ્રોમાંથી ક્ષાર બહાર કાઢી શકાય છે.
લીંબુ અને મીઠાનો પ્રયોગ:
- જો વિનેગર ઉપલબ્ધ ન હોય, તો અડધા કાપેલા લીંબુ પર મીઠું ભભરાવી તેને શાવર હેડ પર ઘસવું. લીંબુમાં રહેલું એસિડ ક્ષારને ઓગાળી દેશે.
શાવરની ડિઝાઇન મુજબ સાફ કરવાની રીત
- પ્લાસ્ટિક શાવર હેડ: પ્લાસ્ટિકથી બનેલા શાવરને વિનેગરમાં લાંબો સમય પલાળી રાખવાથી કોઈ નુકસાન થતું નથી. આ પ્રકારના શાવરમાં ફ્લેક્સિબલ રબર નોઝલ હોય છે, તેથી પલાળ્યા પછી તેને માત્ર આંગળી વડે દબાવવાથી પણ છિદ્રોમાં જામી ગયેલો ક્ષાર સરળતાથી ખરી પડે છે.
- મેટલ અથવા ક્રોમ ફિનિશ શાવર હેડ: બ્રાસ, મેટલ કે ક્રોમનું કોટિંગ ધરાવતા ફેન્સી શાવરને વિનેગરમાં વધુમાં વધુ 30 થી 45 મિનિટ જ બોળી રાખવા. વિનેગરના વધુ પડતા સંપર્કથી તેની ચમક ઝાંખી પડી શકે છે અથવા ફિનિશિંગ ખરાબ થઈ શકે છે.
ઊંડાણપૂર્વક સફાઈ અને વોટર પ્રેશર સોલ્યુશન
- શાવર ખોલીને અંદરથી સફાઈ: જો શાવર હેડ સરળતાથી ખુલી શકે તેમ હોય, તો તેને મુખ્ય પાઇપ પરથી અલગ કરી, અંદર જામી ગયેલી રેતી અને કચરાને પાણીના જોરદાર પ્રવાહથી સાફ કરી લેવો.
- ફિલ્ટર મેશની સફાઈ: શાવરના પાઇપ જોડાણ પાસે એક નાની ગાળણ ચાળણી (ફિલ્ટર મેશ) હોય છે. ઘણીવાર બહારના છિદ્રો સાફ કર્યા પછી પણ પાણી ધીમું જ આવે છે, જેનું કારણ આ મેશમાં કચરો ફસાયેલો હોવો છે. તેને પક્કડ કે હાથથી બહાર કાઢી નળ નીચે સાફ કરી લેવું.
- ઘરગથ્થુ ઉપાયો વિ. કેમિકલ ક્લીનર્સ: બજારમાં મળતા તેજાબ કે હાર્ડ એસિડિક ક્લીનર્સથી શાવરની ક્રોમ બોડી, નોઝલ અને પાઇપનું આયુષ્ય ઘટે છે. કેમિકલ્સના કારણે બાથરૂમના મેટલ ભાગો પર કાળા ધબ્બા પડી જાય છે. તેની સરખામણીમાં વિનેગર અને બેકિંગ સોડા જેવા કુદરતી ઉપાયો સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત, બજેટ-ફ્રેન્ડલી અને પર્યાવરણને અનુકૂળ છે.
મહત્વપૂર્ણ સાવચેતીઓ
- મેટલ બ્રશ કે તીક્ષ્ણ વાયરનો વધુ પડતો ઉપયોગ ન કરવો, તેનાથી શાવર પર કાયમી સ્ક્રેચ પડી શકે છે.
- વધુ પડતા એસિડિક ક્લીનર્સથી બચવું, કારણ કે તે શાવરની અંદર રહેલા રબર સીલ કે વોશરને ગાળી નાખે છે જેથી લીકેજની સમસ્યા થાય છે.
સફાઈ માટે જરૂરી વસ્તુઓ
- સફેદ વિનેગર
- બેકિંગ સોડા
- જૂનું ટૂથબ્રશ
- પ્લાસ્ટિક બેગ અને રબર બેન્ડ
- સેફ્ટી પિન અથવા સોય
બાથરૂમના શાવરની નિયમિત રીતે સફાઈ કરવાથી ન માત્ર પાણીનો પ્રવાહ સારો રહે છે, પરંતુ શાવરનું આયુષ્ય પણ વધે છે. અઠવાડિયે કે ૧૫ દિવસે એકવાર ટૂથબ્રશથી શાવરના છિદ્રો હળવા હાથે સાફ કરી લેવા જોઈએ. જો તમારા વિસ્તારમાં ખૂબ જ ખારું પાણી આવતું હોય, તો શાવરની સાથે એક ‘વોટર સોફ્ટનર ફિલ્ટર’ લગાવવું એ લાંબા ગાળા માટે શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે.
(અસ્વીકરણ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય ઘરગથ્થુ સફાઈના ઉપાયો અને જાહેરમાં ઉપલબ્ધ જાણકારી પર આધારિત છે.ચોક્કસ પરિણામો માટે કે કોઈપણ નુકસાન, માટે ખબર ગુજરાત જવાબદાર રહેશે નહીં.)
