ઉનાળાની ઋતુ આવતા જ દરેક ઘરમાં ફળોના રાજા ‘કેરી’નું આગમન થઈ જાય છે. સ્વાદ અને સુગંધથી ભરપૂર કેરી જોતાં જ મોંમાં પાણી આવી જાય છે. હવે સિઝન પૂરી થવા ઉપર છે પરંતુ, શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે ઘરના વડીલો કેરી બજારમાંથી લાવ્યા પછી તેને સીધી ખાવાને બદલે થોડીવાર પાણીમાં પલાળી રાખવાનો આગ્રહ રાખે છે? આ માત્ર એક પરંપરા નથી, પરંતુ કેરીમાં રહેલી ગરમી અને રસાયણોથી બચવા માટેની એક આયુર્વેદિક અને વૈજ્ઞાનિક રીત છે. કેરીને યોગ્ય રીતે પલાળીને ખાવાથી તે શરીરને નુકસાન પહોંચાડતી નથી.
કેટલી વાર પલાળવી જોઈએ?
કેરીને ખાતા પહેલા ઓછામાં ઓછી 25 થી 30 મિનિટમાટે પાણીમાં પલાળી રાખવી જોઈએ. જો તમારી પાસે સમય હોય, તો તેને 1 થી 2 કલાક માટે પલાળી રાખવી સૌથી ઉત્તમ ગણાય છે. આટલો સમય તેને પાણીમાં રાખવાથી તેની અંદરની કુદરતી ગરમી અને બહાર ચોંટેલા રસાયણો સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જાય છે.
કેરીને પાણીમાં પલાળવાના મુખ્ય ફાયદા
ફાઈટિક એસિડ દૂર થાય છે: કેરીમાં કુદરતી રીતે ફાઈટિક એસિડ નામનું તત્વ હોય છે, જે શરીર માટે એન્ટી-ન્યુટ્રિઅન્ટનું કામ કરે છે (એટલે કે તે શરીરમાં આયર્ન, ઝિંક અને કેલ્શિયમ જેવા પોષક તત્વોને શોષાતા અટકાવે છે). પાણીમાં પલાળવાથી આ એસિડ નીકળી જાય છે.
શરીરની ગરમી ઓછી થાય છે: કેરીની પ્રકૃતિ ગરમ હોય છે. તેને પલાળ્યા વગર ખાવાથી શરીરમાં ગરમી વધે છે, જેના કારણે ખીલ, પિમ્પલ્સ, માથાનો દુખાવો કે એસિડિટી જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. પાણીમાં પલાળવાથી તેની ગરમી શાંત થાય છે.
કેમિકલ્સ અને જંતુનાશકોથી મુક્તિ: આજકાલ કેરીને પકવવા અને લાંબો સમય સાચવવા માટે કેલ્શિયમ કાર્બાઈડ જેવા રસાયણો અને જંતુનાશકો (Pesticides) નો ઉપયોગ થાય છે. પાણીમાં પલાળવાથી આ હાનિકારક કેમિકલ્સ સાફ થઈ જાય છે.
ચીકણો પદાર્થ સાફ થાય છે: કેરીની ડાળી પાસે જે સફેદ ચીકણું પ્રવાહી (ચીક) હોય છે, તે જો ત્વચા પર લાગે તો ખંજવાળ કે ફોલ્લા પડી શકે છે. પલાળવાથી આ ચીક સરળતાથી નીકળી જાય છે.
શું પલાળવાના બદલે ફ્રિજમાં રાખીએ તો ચાલે?
ના, પલાળવાના બદલે સીધી ફ્રિજમાં રાખવાથી આ ફાયદા મળતા નથી. ફ્રિજ માત્ર કેરીને ઠંડી કરે છે, પરંતુ તેની અંદર રહેલી થર્મોજેનિક પ્રોપર્ટી (કુદરતી ગરમી) કે ફાઈટિક એસિડને દૂર કરી શકતું નથી. તદુપરાંત, કેમિકલ્સ પણ ત્વચા પર એમ જ રહે છે. તેથી, કેરીને પહેલા પાણીમાં પલાળવી જ જોઈએ; ત્યાર બાદ તમે તેને ઠંડી કરવા માટે ફ્રિજમાં મૂકી શકો છો.
કેરીને કેવી રીતે પલાળવી?
- બજારમાંથી લાવેલી કેરીને પહેલા વહેતા પાણીથી બરાબર ધોઈ લો.
- એક મોટા વાસણમાં એટલું સાદું પાણી લો જેમાં બધી કેરીઓ સંપૂર્ણપણે ડૂબી જાય.
- કેરીને 25 મિનિટથી 2 કલાક સુધી પાણીમાં ડૂબાડી રાખો.
- પાણીમાંથી કાઢ્યા બાદ તેને નળ નીચે ફરી એકવાર ધોઈ, સાફ કપડાથી લૂછી લો. હવે આ કેરી ખાવા કે રસ બનાવવા માટે બિલકુલ સુરક્ષિત છે.
આપણને બીમારીઓથી બચાવવા માટે આપણા વડીલોએ બનાવેલી આ નાની પણ મહત્વપૂર્ણ આદત પાછળ ઊંડું વિજ્ઞાન છુપાયેલું છે. કેરીને માત્ર પાણીમાં પલાળી રાખવાથી આપણે તેના હાનિકારક તત્વોથી બચી શકીએ છીએ અને તેના તમામ પોષક ગુણોનો ભરપૂર લાભ ઉઠાવી શકીએ છીએ. તેથી, આ ઉનાળામાં સ્વાદિષ્ટ કેરીનો આનંદ લેતા પહેલા તેને થોડો સમય પાણીમાં પલાળવાનું ક્યારેય ન ભૂલો, જેથી સ્વાદની સાથે સ્વાસ્થ્ય પણ જળવાઈ રહે.
(અસ્વીકરણ: સલાહ સહિતની આ સામગ્રી માત્ર સામાન્ય માહિતી પ્રદાન કરે છે. તે કોઈ પણ રીતે યોગ્ય તબીબી અભિપ્રાયનો વિકલ્પ નથી. વધુ વિગતો માટે હંમેશા નિષ્ણાત અથવા તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.)
