વિજયાદશમી એટલે કે દશેરાનો તહેવાર અધર્મ પર ધર્મના અને અસત્ય પર સત્યના વિજયના પ્રતીક રૂપે સમગ્ર દેશમાં ભારે ઉત્સાહપૂર્વક ઉજવવામાં આવે છે. દર વર્ષે દશેરાના દિવસે રાવણ, કુંભકર્ણ અને મેઘનાદના વિશાળ પુતળાઓનું દહન કરવાની પરંપરા રહી છે. પરંતુ આ વખતે દેશની રાજધાની દિલ્હીના પીતમપુરામાં આવેલ નેતાજી સુભાષ પ્લેસ (NSP) મેદાન ખાતે એક અનોખો અને ચર્ચાસ્પદ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. અહીં રાવણ, કુંભકર્ણ અને મેઘનાદ ઉપરાંત ૩૦ ફૂટ ઊંચા વંદો (કોકરોચ) ના પુતળાનું પણ દહન કરવામાં આવશે.
#WATCH | Delhi: The Shri Keshav Ramlila Committee is set to burn a unique 30-foot cockroach effigy alongside the traditional effigies of Ravana, Kumbhakarna, and Meghnad.
(Visuals from Netaji Subhash Place (NSP) grounds in Pitampura) https://t.co/METe6fojR8
— ANI (@ANI) October 20, 2026
દિલ્હીના પીતમપુરા સ્થિત કેશવ રામલીલા સમિતિ દ્વારા આ વિશેષ દહનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ સમિતિના પ્રમુખ અને ભાજપના ધારાસભ્ય અશોક ગોયલના જણાવ્યા અનુસાર આ અનોખા પુતળા પાછળ બે મહત્વના પાસાઓ જોડાયેલા છે
‘સ્વચ્છ ભારત’ અને ‘સ્વચ્છ દિલ્હી’નો સંદેશ
આયોજકોનું કહેવું છે કે જંતુ અથવા વંદો એ ગંદકી, અસ્વચ્છતા અને રોગચાળાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ પુતળાના દહન દ્વારા સમાજમાંથી અસ્વચ્છતા રૂપી બદીને દૂર કરવાનો અને ‘સ્વચ્છ ભારત’ તથા ‘સ્વચ્છ દિલ્હી’ અભિયાન પ્રત્યે લોકોને જાગરૂક કરવાનો પ્રયાણ કરવામાં આવ્યો છે. આ સાથે રાવણની સેનામાં ‘રાક્ષસોમાં વંદા’નો સમાવેશ કરીને અનિષ્ટ પર ઈષ્ટના વિજયનો સંકેત આપવામાં આવ્યો છે.
રાજકીય વિરોધ પ્રદર્શનની પૃષ્ઠભૂમિ
આ નિર્ણયની પાછળ એક મહત્વની રાજકીય પૃષ્ઠભૂમિ પણ જોડાયેલી છે. દિલ્હીમાં તાજેતરમાં ‘વંદી જનતા પાર્ટી’ (CJP) દ્વારા મોટા પાયે આંદોલન અને વિરોધ પ્રદર્શનો કરવામાં આવ્યા હતા. CJP દ્વારા જૂન અને જુલાઈ મહિનામાં જંતર-મંતર પર એક મહિનાથી વધુ સમય માટે ધરણાં કરવામાં આવ્યા હતા અને ૨૦ જુલાઈના રોજ સંસદ તરફ કૂચ કરી વિરોધ નોંધાવ્યો હતો, જેના પરિણામે અગાઉના શિક્ષણ પ્રધાન ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનને રાજીનામું આપવાની ફરજ પડી હતી. હાલમાં આ પાર્ટી મતદાર યાદીઓના વિશેષ સઘન સુધારણામાં કથિત અનિયમિતતાઓને લઈને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરી રહી છે. આ વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન પોલીસે વિદ્યાર્થીઓ, નેતાઓ અને પત્રકારોની અટકાયત પણ કરી હતી.
જોકે, સમિતિના પ્રમુખ અશોક ગોયલે સ્પષ્ટતા કરી છે કે વંદાના પુતળાના દહનનો આ નિર્ણય કોઈ રાજકીય દ્વેષથી પ્રેરિત નથી, પરંતુ તેનો મુખ્ય હેતુ અસત્ય પર સત્યની જીત દર્શાવવાનો અને સ્વચ્છતાનો સંદેશ ફેલાવવાનો જ છે.
દશેરાનો મૂળ સંદેશ સમાજમાં વ્યાપ્ત અનિષ્ટો અને બુરાઈઓ સામે વિજય મેળવવાનો છે. આજના આધુનિક સમયમાં ગંદકી અને રોગચાળો સમાજ માટે એક મોટો શાપ છે. શ્રી કેશવ રામલીલા સમિતિનો આ પ્રયાસ સામાજિક જાગરૂકતા અને વર્તમાન પરિસ્થિતિઓના પ્રતીકાત્મક સંદેશ દ્વારા તહેવારની ઉજવણીને એક નવો જ પરિપ્રેક્ષ્ય પૂરો પાડે છે.
