જામનગરના યુવા વિદ્યાર્થીઓની પ્રતિભા અને ટેક્નિકલ કુશળતાનો રાષ્ટ્રીય સ્તરે ડંકો વાગ્યો છે. ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા (ઈસરો) દ્વારા આયોજિત પ્રતિષ્ઠિત ઈસરો રોબોટિક્સ ચેલેન્જ–યુનિવર્સિટી (IRoC-U) ૨૦૨૬માં નિરમા યુનિવર્સિટીની ટીમ એરોએ સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવી રાષ્ટ્રીય ચેમ્પિયનશિપ હાંસલ કરી છે. આ ઐતિહાસિક સફળતામાં જામનગરના યુવા વિદ્યાર્થીઓ દેવર્ષિ ફલિયા અને માનવ પટેલે મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે.
આ સિદ્ધિ જામનગર માટે ખાસ ગૌરવની બાબત એટલા માટે છે કે રાષ્ટ્રીય કક્ષાની આ પ્રતિષ્ઠિત સ્પર્ધામાં દેશભરની અનેક પ્રતિભાશાળી ટીમોએ ભાગ લીધો હતો. શરૂઆતમાં કુલ ૫૯૦ ટીમોએ સ્પર્ધામાં ભાગ લીધો હતો. વિવિધ તબક્કાની કઠિન પસંદગી અને મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા બાદ માત્ર ૨૦ ટીમોને ગ્રાન્ડ ફિનાલે માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી. આ ટોપ-૨૦માં સ્થાન મેળવ્યા બાદ ટીમ એરોના વિદ્યાર્થીઓએ અંતિમ તબક્કામાં પણ શાનદાર પ્રદર્શન કરી પ્રથમ સ્થાન પોતાના નામે કર્યું હતું.
નિરમા યુનિવર્સિટીની ટીમ એરો કુલ ૧૩ સભ્યોની બહુવિષયક ટીમ હતી. આ ટીમમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ કમ્યુનિકેશન, કમ્પ્યુટર, સિવિલ, ઇલેક્ટ્રિકલ અને મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગના વિદ્યાર્થીઓ સામેલ હતા.
જામનગરના માનવ પટેલે ટીમ એરોના કેપ્ટન તરીકે મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી સંભાળી હતી. ટીમના વિવિધ વિભાગો વચ્ચે સંકલન સાધવા ઉપરાંત સમગ્ર પ્રોજેક્ટની કામગીરીને એકસૂત્રતામાં આગળ વધારવામાં માનવ પટેલની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહી હતી.
બીજી તરફ, દેવર્ષિ ફલિયાએ ડિઝાઇન અને એનાલિસિસ લીડ તરીકે જવાબદારી સંભાળી હતી. હવાઈ પ્લેટફોર્મની માળખાકીય અને યાંત્રિક ડિઝાઇન, તેનું વિશ્લેષણ, ડિઝાઇનમાં જરૂરી સુધારા અને સિસ્ટમને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવાના પ્રયાસોમાં દેવર્ષિનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન રહ્યું હતું.
View this post on Instagram
બંને વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની-પોતાની જવાબદારી નિભાવવાની સાથે ટીમના અન્ય સભ્યો સાથે સંકલન કરી સમગ્ર પ્રોજેક્ટના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ફાળો આપ્યો હતો.
સ્પર્ધા માટે ટીમ એરો દ્વારા ARW500N નામનો સ્વાયત્ત ડ્રોન વિકસાવવામાં આવ્યો હતો. આ ડ્રોનને ગ્રહોની શોધખોળ સાથે સંકળાયેલા પડકારજનક મિશનની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો.
ડ્રોનના વિકાસ માટે ટીમે ડિઝાઇન, વિશ્લેષણ, પ્રોટોટાઇપ તૈયાર કરવો, પરીક્ષણ અને સિસ્ટમ એકીકરણ સહિતની અનેક પ્રક્રિયાઓ હાથ ધરી હતી. તેના નિર્માણમાં ૩ડી પ્રિન્ટેડ અને કાર્બન ફાઇબરના ઘટકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો અને ડ્રોનનું કુલ વજન અંદાજે ૧.૪૩ કિલોગ્રામ રાખવામાં આવ્યું હતું.
આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટના વિકાસમાં ટીમે આશરે ચાર મહિનાની સતત મહેનત કરી હતી અને તેના માટે અંદાજિત ₹૧.૫ લાખનો ખર્ચ થયો હતો.
IRoC-U ૨૦૨૬માં ટીમોને એવું હવાઈ રોબોટિક પ્લેટફોર્મ તૈયાર કરવાનું હતું, જે માનવીય હસ્તક્ષેપ વિના સ્વાયત્ત રીતે મિશન પૂર્ણ કરી શકે.
ડ્રોનને સ્વતંત્ર રીતે ઉડાન ભરવાની સાથે જીપીએસ વિહોણા વાતાવરણમાં નેવિગેશન કરવાની ક્ષમતા દર્શાવવાની હતી. ઉપરાંત નિર્ધારિત લક્ષણો શોધી તેની ઓળખ કરવી, ચોક્કસ સ્થળે પહોંચવું, સ્વાયત્ત ચાર્જિંગ ડોક પર ચોકસાઈપૂર્વક લેન્ડિંગ કરવું, રિચાર્જ થવું અને ત્યારબાદ ફરીથી મિશન શરૂ કરવું જેવી કામગીરી પણ કરવાની હતી.
આ માટે ટીમ એરો દ્વારા કમ્પ્યુટર વિઝન, ઇમેજ પ્રોસેસિંગ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, સ્વાયત્ત નેવિગેશન અને બુદ્ધિશાળી નિર્ણય લેવાની ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
અંતિમ સ્પર્ધામાં ટીમ એરોના સ્વાયત્ત ડ્રોનનું પ્રદર્શન ખાસ નોંધપાત્ર રહ્યું હતું. સ્પર્ધામાં મિશન પૂર્ણ કરવા માટે ટીમને મહત્તમ ૪૫ મિનિટનો સમય આપવામાં આવ્યો હતો.
પરંતુ ટીમ એરો દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા સ્વાયત્ત ડ્રોને સમગ્ર નિર્ધારિત મિશન માત્ર આશરે ચાર મિનિટમાં પૂર્ણ કરી દીધું હતું. આ ઝડપી અને સફળ પ્રદર્શને ટીમના પ્રોજેક્ટની ટેક્નિકલ કાર્યક્ષમતા અને સ્વાયત્ત સિસ્ટમની વિશ્વસનીયતા દર્શાવી હતી.
મિશન દરમિયાન ડ્રોન દ્વારા નિર્ધારિત કામગીરી સ્વાયત્ત રીતે પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી. સમય મર્યાદા કરતાં ખૂબ ઓછા સમયમાં મિશન પૂર્ણ કરી ટીમ એરોના વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની ટેક્નિકલ ક્ષમતાનો પ્રભાવશાળી પરચો આપ્યો હતો.
IRoC-U ૨૦૨૬ની સફર ટીમ એરો માટે સરળ નહોતી. દેશભરમાંથી ૫૯૦ ટીમોએ આ સ્પર્ધામાં ભાગ લીધો હતો. વિવિધ તબક્કામાં પ્રોજેક્ટનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું અને કઠિન પસંદગી પ્રક્રિયા બાદ શ્રેષ્ઠ ટીમોને આગળ વધારવામાં આવી હતી.
અંતે દેશની માત્ર ૨૦ ટીમોને ગ્રાન્ડ ફિનાલેમાં સ્થાન મળ્યું હતું. બેંગલુરુ સ્થિત ઈસરોના યુ. આર. રાવ સેટેલાઇટ સેન્ટર (URSC) ખાતે યોજાયેલા અંતિમ તબક્કામાં ટીમ એરો સહિતની ટોચની ટીમોએ પોતાનું પ્રદર્શન રજૂ કર્યું હતું.
ટીમ એરોના વિદ્યાર્થીઓએ અંતિમ મિશનમાં શાનદાર પ્રદર્શન કરી અન્ય ટીમોને પાછળ છોડી પ્રથમ સ્થાન મેળવી રાષ્ટ્રીય ચેમ્પિયનશિપ પોતાના નામે કરી હતી.
ટીમ એરોની આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિની જાહેરાત ૨૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ અમદાવાદ ખાતે ત્રીજા રાષ્ટ્રીય અવકાશ દિવસની ઉજવણી દરમિયાન કરવામાં આવી હતી.
રાષ્ટ્રીય ચેમ્પિયન બનનાર ટીમ એરોને ₹૧૦ લાખનું રોકડ ઈનામ ઉપરાંત પ્રમાણપત્ર અને સન્માન આપવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે ઈસરોના અધ્યક્ષ ડૉ. વી. નારાયણન સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
દેવર્ષિ ફલિયા અને માનવ પટેલની આ સિદ્ધિ માત્ર તેમની વ્યક્તિગત સફળતા નથી, પરંતુ જામનગરની યુવા ટેક્નિકલ પ્રતિભા માટે પણ ગૌરવની ક્ષણ છે.
રોબોટિક્સ, સ્વાયત્ત પ્રણાલી, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા અને અંતરિક્ષ ટેક્નોલોજી જેવા અદ્યતન ક્ષેત્રમાં દેશભરની ૫૯૦ ટીમો વચ્ચે પોતાની ટીમને પ્રથમ સ્થાન સુધી પહોંચાડવામાં બંને વિદ્યાર્થીઓએ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે.
માનવ પટેલે ટીમ કેપ્ટન તરીકે સંકલન અને નેતૃત્વની જવાબદારી સંભાળી, જ્યારે દેવર્ષિ ફલિયાએ ડિઝાઇન અને એનાલિસિસ લીડ તરીકે પ્રોજેક્ટની ડિઝાઇન, વિશ્લેષણ અને ઑપ્ટિમાઇઝેશનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. બંનેની કુશળતા અને ટીમના અન્ય સભ્યોની મહેનતના સંયુક્ત પ્રયાસથી ટીમ એરો રાષ્ટ્રીય ચેમ્પિયન બની છે.
આ સિદ્ધિ એ વાતનું પણ પ્રતિબિંબ છે કે જામનગરના યુવાનો માત્ર પરંપરાગત ક્ષેત્રોમાં જ નહીં, પરંતુ રોબોટિક્સ, એરોસ્પેસ, સંશોધન અને અદ્યતન ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં પણ રાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની આગવી ઓળખ બનાવી રહ્યા છે.
ઈસરો જેવી દેશની અગ્રણી અંતરિક્ષ સંસ્થા દ્વારા આયોજિત પ્રતિષ્ઠિત સ્પર્ધામાં રાષ્ટ્રીય ચેમ્પિયન બનવું અને ₹૧૦ લાખનું ઈનામ મેળવવું દેવર્ષિ ફલિયા, માનવ પટેલ, ટીમ એરો અને નિરમા યુનિવર્સિટી માટે યાદગાર સિદ્ધિ બની છે. સાથે જ જામનગરના આ બંને યુવા એન્જિનિયરોએ પોતાની પ્રતિભા અને મહેનતથી સમગ્ર જામનગરનું નામ રાષ્ટ્રીય ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે ગૌરવભેર ગુંજતું કર્યું છે.
