સાહિત્ય અકાદમીએ આજે તેના દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત 24 ભારતીય ભાષાઓમાં વાર્ષિક સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કારોની જાહેરાત કરી છે. સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર 2025 માં કવિતાના 8 પુસ્તકો, 4 નવલકથાઓ, ટૂંકી વાર્તાઓના 6 પુસ્તકો, 2 નિબંધો, 1 સાહિત્યિક વિવેચન, 1 આત્મકથા અને 2 સંસ્મરણોએ વિજય મેળવ્યો છે.
દર વર્ષે, સાહિત્ય અકાદમી એક સ્થાપિત પ્રક્રિયા દ્વારા તેના દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત 24 ભાષાઓમાં પુરસ્કારો અર્પણ કરે છે. સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર 2025 માટે, પ્રક્રિયા જાન્યુઆરી 2025 માં 30 જાન્યુઆરી 2025 ના રોજ ઓપન જાહેરાત જારી કરવા સાથે શરૂ થઈ હતી.
24 ભારતીય ભાષાઓમાં પ્રતિષ્ઠિત જ્યુરી સભ્યો દ્વારા ભલામણ કરાયેલ પુરસ્કારોને સાહિત્ય અકાદમીની સક્ષમ સત્તા દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
| શ્રેણી | પુસ્તકો |
| કવિતા | શ્રેષ્ઠ કવિતા (બંગાળી), ઠાકુર સતસૈયા (ડોગરી), ભટ્ટખડકી (ગુજરાતી), નજદવાનેક્ય પોત આલવ (કાશ્મીરી), પદપુરાણ (ઓડિયા), પ્રસ્થાનચતુષ્ટયે બ્રહ્મઘોષઃ (સંસ્કૃત), અનિમેષ (તેલુગુ), સફર જારી હૈ (ઉર્દૂ) |
| નવલકથા | કર્હી ખેલર સાધુ (આસામી), દ્વંગનવી લામા મ્વન્સે ગાથન (બોડો), ક્રિમસન સ્પ્રિંગ (અંગ્રેજી), માયામનુષ્યાર (મલયાલમ) |
| ટૂંકી વાર્તાઓ | દાદા સીરીસુ તાંદે (કન્નડ), કાંગલામદ્રિબા ઇફુત (મણિપુરી), સેફ્ટી કિટ (પંજાબી), ભારખમા (રાજસ્થાની), મિડ બિરના ચેન્ને સાઓન ઇનાગ સગાઈ (સાંતાલી), વાઘૂ (સિંધી) |
| નિબંધો | કોંકણી કાવ્યમ: રૂપાણી આણિ રૂપકામ (કોંકણી), નેપાલી પારમ્પરિક સંસ્કૃતિ રા સભ્યતા કો ડુકુટી (નેપાલી) |
| સાહિત્યિક વિવેચન | તમિઝ સિરુકાથૈયિન થડંગલ (તમિલ) |
| આત્મકથા | કલ્યાણિલ્યા રેશા (મરાઠી) |
| સંસ્મરણ | જીતે જી અલ્લાહાબાદ (હિન્દી), ધાત્રી પાત સન ગામ (મૈથિલી) |
પુરસ્કાર કોતરવામાં આવેલી તાંબાની તકતી ધરાવતી પેટી (casket), શાલ અને ₹1,00,000/- ની પુરસ્કાર રકમના સ્વરૂપમાં છે, જે 31 માર્ચ 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાનાર અર્પણ સમારોહમાં વિજેતાઓને એનાયત કરવામાં આવશે.
પરિશિષ્ટ ‘A’ – સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર 2025
| ભાષા | શીર્ષક અને પ્રકાર | લેખકનું નામ |
| આસામી | કર્હી ખેલર સાધુ (નવલકથા) | દેવબ્રત દાસ |
| બંગાળી | શ્રેષ્ઠ કવિતા (કવિતા) | પ્રસૂન બંદ્યોપાધ્યાય |
| બોડો | દ્વંગનવી લામા મ્વન્સે ગાથન (નવલકથા) | સહાયસુલી બ્રહ્મા |
| ડોગરી | ઠાકુર સતસૈયા (કવિતા, દુહા) | ખજૂર સિંહ ઠાકુર |
| અંગ્રેજી | ક્રિમસન સ્પ્રિંગ (નવલકથા) | નવતેજ સરના |
| ગુજરાતી | ભટ્ટખડકી (કવિતા) | યોગેશ વૈદ્ય |
| હિન્દી | જીતે જી અલ્લાહાબાદ (સંસ્મરણ) | મમતા કાલિયા |
| કન્નડ | દાદા સીરીસુ તાંદે (ટૂંકી વાર્તાઓ) | અમરેશ નુગાદોની |
| કાશ્મીરી | નજદવાનેક્ય પોત આલવ (કવિતા) | અલી શૈદા |
| કોંકણી | કોંકણી કાવ્યમ: રૂપાણી આણિ રૂપકામ (નિબંધો) | હેનરી મેન્ડોન્કા (H.M. Pernal) |
| મૈથિલી | ધાત્રી પાત સન ગામ (સંસ્મરણ) | મહેન્દ્ર |
| મલયાલમ | માયામનુષ્યાર (નવલકથા) | એન. પ્રભાકરન |
| મણિપુરી | કાંગલામદ્રિબા ઇફુત (ટૂંકી વાર્તાઓ) | હાઓબમ નલિની |
| મરાઠી | કલ્યાણિલ્યા રેશા (આત્મકથા) | રાજુ બાવિસ્કર |
| નેપાલી | નેપાલી પારમ્પરિક સંસ્કૃતિ રા સભ્યતા કો ડુકુટી (નિબંધો) | પ્રકાશ ભટ્ટરાઈ |
| ઓડિયા | પદપુરાણ (કવિતા) | ગિરિજાકુમાર બલિયાર સિંહ |
| પંજાબી | સેફ્ટી કિટ (વાર્તાઓ) | જિન્દર |
| રાજસ્થાની | ભારખમા (વાર્તાઓ) | જિતેન્દ્ર કુમાર સોની |
| સંસ્કૃત | પ્રસ્થાનચતુષ્ટયે બ્રહ્મઘોષઃ (કવિતા) | મહામહોપાધ્યાય સાધુ ભદ્રેશદાસ |
| સાંતાલી | મિડ બિરના ચેન્ને સાઓન ઇનાગ સગાઈ (ટૂંકી વાર્તાઓ) | સુમિત્રા સોરેન |
| સિંધી | વાઘૂ (વાર્તાઓ) | ભગવાન એટલાની |
| તમિલ | તમિઝ સિરુકાથૈયિન થડંગલ (સાહિત્યિક વિવેચન) | સા. તમિલસેલ્વન |
| તેલુગુ | અનિમેષ (કવિતા) | નંદિની સિદ્ધા રેડ્ડી |
| ઉર્દૂ | સફર જારી હૈ (કવિતા) | પ્રીતપાલ સિંહ બેતાબ |
પરિશિષ્ટ ‘B’ – સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર 2025 માટે જ્યુરી સભ્યો
| ભાષા | જ્યુરી સભ્ય 1 | જ્યુરી સભ્ય 2 | જ્યુરી સભ્ય 3 |
| આસામી | પ્રો. (ડો.) ધ્રુવ જ્યોતિ બોરા | પ્રો. દિનેશ બૈશ્ય | ડો. રંજના ભટ્ટાચાર્ય |
| બંગાળી | શ્રી અમર મિત્રા | પ્રો. ચિન્મય ગુહા | પ્રો. જયદીપ સારંગી |
| બોડો | ડો. દેવકાંત રામચિયારી | શ્રી રાખાઓ બાસુમતારી | ડો. સીમાશ્રી દાઈમરી |
| ડોગરી | શ્રી કમલ કિશોર | શ્રી કુલભૂષણ કુમાર | શ્રીમતી વિજયા ઠાકુર |
| અંગ્રેજી | પ્રો. નીલમ સરન ગૌર | કુ. સોમદત્તા મંડલ | ડો. તેશા અબ્રાહમ |
| ગુજરાતી | શ્રી બળવંત જાની | શ્રી મનોહર ત્રિવેદી | પ્રોફેસર વિનોદ જોશી |
| હિન્દી | પ્રો. એ. અરવિંદાક્ષન | ડો. અનામિકા | શ્રી અરુણ કમલ |
| કન્નડ | ડો. જયલલિતા | શ્રીમતી સહાના કાંઠા બૈલુ | ડો. સિદ્ધલિંગા પટ્ટનશેટ્ટી |
| કાશ્મીરી | શ્રી શકીલ ઉલ રહેમાન | શ્રી અબ્દુલ અહદ હાજીની | પ્રો. રતનલાલ હાંગલુ |
| કોંકણી | શ્રી મહાબલેશ્વર સૈલ | શ્રી એડવર્ડ સિક્વેરિયા | શ્રી રાજુ ડી’સોઝા |
| મૈથિલી | શ્રી અરવિંદ કુમાર ‘અક્કુ’ | શ્રી હિતનાથ ઝા | પ્રો. રમેશ ઝા |
| મલયાલમ | ડો. એ. એમ. ઉન્નીકૃષ્ણન | ડો. કે. જયકુમાર | ડો. પદ્મનાભન કાવુમ્બાઈ |
| મણિપુરી | પ્રો. એચ. નાની કુમાર સિંઘા | શ્રી ઈરુંગબમ બસંત સિંહ | ડો. મોંગસાતાબમ તુલેશ્વરી દેવી |
| મરાઠી | શ્રીમતી મંગલા ગોડબોલે | શ્રી નાગોરાવ તમ્માજી ઉત્કર | ડો. રાજન ગવાસ |
| નેપાલી | શ્રી મોહન ઠાકુરી | શ્રી પૂર્ણ યોન્ઝોન | શ્રી રુદ્ર બરાલ |
| ઓડિયા | કુ. ગાયત્રી સરાફ | ડો. જયંતી રથ | શ્રી શ્યામા પ્રસાદ ચૌધરી |
| પંજાબી | ડો. અમરજીત કૌંકે | ડો. જસવિંદર સિંહ | પ્રો. સોહિન્દર બીર |
| રાજસ્થાની | ડો. દિનેશ ચરણ | શ્રી મધુ આચાર્ય ‘આશાવાદી’ | પ્રો. સોહંદન ચરણ |
| સંસ્કૃત | શ્રી અભિરાજ રાજેન્દ્ર મિશ્રા | પ્રો. ભાગીરથી નંદા | ડો. રમાકાંત અંગિરસ |
| સાંતાલી | શ્રી બાબુજી સોરેન | ડો. ગંગાધર હાંસદા | કુ. સલીમા મરાંડી |
| સિંધી | કુ. શાલિની સાગર | શ્રી મોહન ગેહાની | પ્રો. રવિ પ્રકાશ ટેકચંદાની |
| તમિલ | ડો. અરિમલમ એસ. પદ્મનાભન | ડો. એમ. દુર્ગા | ડો. એસ. રાજેન્દ્રન |
| તેલુગુ | ડો. એન. ગોપી | ડો. કોયી કોટેશ્વર રાવ | ડો. મધુરંતકમ નરેન્દ્ર |
| ઉર્દૂ | પ્રો. અતિકુલ્લાહ | પ્રો. સૈયદ શાહ હસીન અહમદ | શ્રી જયંત પરમાર |
PIB ના એક અહેવાલ માં જણાવ્યા મુજબ અકાદમીએ કુલ 24 ભારતીય ભાષાઓમાં પુરસ્કારોની જાહેરાત કરી વર્ષ 2025 ના સાહિત્યકારો અકાદમી પુરસ્ની જાહેરાતો આવી હતી. ગુજરાતીમાં ભટ્ટખડકી (કવિતા), હિન્દીમાં સંસ્મરણ પુસ્તક ‘જીતે જી ઇલાહબાદ’ માટે આપવામાં આવ્યું અને અંગ્રેજી માં ‘ક્રિસન સ્પ્રીંગ’ ને પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો છે
