આજના સમયમાં સ્માર્ટફોન આપણા જીવનનો અનિવાર્ય ભાગ બની ગયો છે. પરંતુ, “બેટરી જલ્દી ઉતરી જાય છે” અથવા “બેટરી બગડી ગઈ” જેવી ફરિયાદો સામાન્ય છે. ચાલો જાણીએ સ્માર્ટફોનની બેટરી સાથે જોડાયેલા કેટલાક મહત્વના પ્રશ્નોના સાચા જવાબો અને તેને લાંબો સમય ચલાવવાની ટીપ્સ.સ્માર્ટફોનમાં વપરાતી ‘લિથિયમ-આયન’ બેટરીની એક મર્યાદિત આયુષ્ય હોય છે, જેને ચાર્જિંગ સાયકલ કહેવાય છે. આપણે અજાણતા જ ચાર્જિંગ દરમિયાન એવી ભૂલો કરીએ છીએ જે બેટરીને સમય પહેલાં જ નબળી પાડી દે છે.
શું ફોનને 100% ચાર્જ કરવો નુકસાનકારક છે?
- હા, ફોનને હંમેશા 100% ચાર્જ કરવો બેટરીના સ્વાસ્થ્ય માટે સારું નથી.
- લિથિયમ-આયન બેટરી જ્યારે 100% ચાર્જ થાય છે, ત્યારે તેના પર હાઇ-વોલ્ટેજનું ભારે દબાણ આવે છે. જો તમે ક્યારેક 100% ચાર્જ કરો તો વાંધો નથી, પરંતુ રોજ-રોજ ફૂલ ચાર્જ કરવાથી બેટરીની ક્ષમતા ઝડપથી ઘટવા લાગે છે.
80% સુધી ચાર્જ કરવાની ભલામણ શા માટે કરવામાં આવે છે?
- બેટરી એક્સપર્ટ્સના મતે, ફોનને 20% થી 80% ની વચ્ચે રાખવો એ સૌથી આદર્શ સ્થિતિ છે.
- ઓછું દબાણ: 80% પછી બેટરીને ચાર્જ થવા માટે વધુ વોલ્ટેજની જરૂર પડે છે, જેથી તે ગરમ થાય છે. 80% એ ચાર્જિંગ બંધ કરવાથી બેટરી પરનું દબાણ ઘટે છે.
- આયુષ્ય બમણું થાય: જો તમે ફોનને હંમેશા 20-80% ની વચ્ચે રાખશો, તો તમારી બેટરીની લાઈફ સામાન્ય કરતાં બમણી થઈ શકે છે.
શું આખી રાત મોબાઇલ ચાર્જમાં મૂકવો જોઈએ?
- ના, આખી રાત ફોન ચાર્જમાં મૂકવો હિતાવહ નથી.
- જો કે આજના સ્માર્ટફોન ‘સ્માર્ટ’ છે અને 100% થતાં જ પાવર કટ કરી દે છે, તેમ છતાં આખી રાત પ્લગ-ઇન રાખવાથી ‘ટ્રિકલ ચાર્જિંગ’ થાય છે. એટલે કે બેટરી 99% થાય એટલે ફરી 100% થાય. આ પ્રક્રિયા આખી રાત ચાલવાથી બેટરી સતત ગરમ રહે છે, જે લાંબે ગાળે નુકસાનકારક છે.
બેટરી ફાટવાના કિસ્સા અને રાખવાની સાવચેતી

- મોબાઇલ બ્લાસ્ટ થવાનું મુખ્ય કારણ ઓવરહીટીંગ અને શોર્ટ સર્કિટ છે. આનાથી બચવા નીચેની સાવચેતી રાખો:
- ઓરિજિનલ ચાર્જરનો જ ઉપયોગ: હંમેશા ફોનની કંપનીના અસલી ચાર્જર અને કેબલનો જ ઉપયોગ કરો. સસ્તા કે નકલી ચાર્જર વોલ્ટેજ નિયંત્રિત કરી શકતા નથી.
- ચાર્જિંગ વખતે ફોન વાપરવો નહીં: ચાર્જિંગ થતું હોય ત્યારે ગેમ રમવી, હેવી એપ્સ વાપરવી કે લાંબી વાતો કરવી નહીં. આનાથી પ્રોસેસર અને બેટરી બંને એકસાથે ગરમ થાય છે.
- તકિયા નીચે ફોન ન મૂકવો: રાત્રે ચાર્જ કરતી વખતે કે એમનેમ પણ ફોનને તકિયા કે ગાદલા નીચે ન રાખો. તેનાથી ગરમી બહાર નીકળી શકતી નથી અને ફોન બ્લાસ્ટ થઈ શકે છે.
- સીધો સૂર્યપ્રકાશ કે ગરમીથી બચાવો: કારના ડેશબોર્ડ પર કે સીધા તડકામાં ફોન લાંબો સમય ન રાખો.
- ફૂલેલી બેટરી બદલી નાખો: જો ફોન પાછળથી સહેજ ફૂલેલો દેખાય, તો તરત જ સર્વિસ સેન્ટર પર જઈ બેટરી બદલાવો.
બેટરી લાંબો ટાઇમ ટકે તેવી બેસ્ટ ટીપ્સ
- સ્ક્રીનની બ્રાઇટનેસ ઓટો મોડ પર રાખો: અથવા બ્રાઇટનેસ ઓછી રાખો. સ્ક્રીન સૌથી વધુ બેટરી વાપરે છે.
- ડાર્ક મોડ નો ઉપયોગ કરો: જો તમારા ફોનમાં AMOLED સ્ક્રીન હોય, તો ડાર્ક મોડ બેટરીનો વપરાશ ખૂબ ઘટાડી દેશે.
- બિનજરૂરી કનેક્ટિવિટી બંધ કરો: બ્લૂટૂથ, જીપીએસ, અને વાઇ-ફાઇ જ્યારે જરૂર ન હોય ત્યારે બંધ રાખો.
- બેકગ્રાઉન્ડ એપ્સ બંધ કરો: જે એપ્સ તમે વાપરતા નથી તેને બેકગ્રાઉન્ડમાં ચાલુ ન રહેવા દો.
- ઓટો-અપડેટ બંધ રાખો: પ્લે સ્ટોરની એપ્સ આપમેળે અપડેટ થવાનું બંધ કરી મેન્યુઅલ સેટિંગ કરો.
શું છે “ફાસ્ટ ચાર્જિંગ” નું સત્ય ?
આજે 65W, 120W કે તેનાથી વધુના ફાસ્ટ ચાર્જર આવે છે. ફાસ્ટ ચાર્જિંગથી ફોન ઝડપથી ગરમ થાય છે. જો ઉતાવળ ન હોય, તો ક્યારેક સામાન્ય ચાર્જરથી ચાર્જ કરવું બેટરીના લાંબા આયુષ્ય માટે વધુ સારું છે. વળી, ફોનનું કવર જાડું હોય તો ચાર્જ કરતી વખતે કવર કાઢી નાખવું જોઈએ જેથી ગરમી સરળતાથી બહાર નીકળી શકે.
મોબાઇલની બેટરી એ એક કેમિકલ કમ્પોનન્ટ છે, જે સમય સાથે જૂની થવાની જ છે. પરંતુ આપણી યોગ્ય ટેવો જેવી કે ઓરિજિનલ ચાર્જર વાપરવું, 20-80% ની ફોર્મ્યુલા જાળવવી અને ઓવરહીટીંગથી બચવું વગેરે દ્વારા આપણે બેટરીનું આયુષ્ય ચોક્કસપણે વધારી શકીએ છીએ અને અકસ્માતોથી સુરક્ષિત રહી શકીએ છીએ. સ્માર્ટફોન વાપરવાની સાથે સ્માર્ટ ચાર્જિંગ પણ એટલું જ જરૂરી છે.


