ભારતીય ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી દિવસ પર જાણો તેનું ઇતિહાસ અને મહત્વ…

ભારતીય ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી દિવસ: દેશની સંરક્ષણ જરૂરિયાતોમાં ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી બોર્ડ (Ordnance Factory Board – OFB) ના મહત્વપૂર્ણ યોગદાનને માન આપવા માટે ભારતમાં દર વર્ષે 18 માર્ચે ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી દિવસ એ OFB ની સંશોધનાત્મક ભાવના અને તકનીકી નવીનતાઓને માન આપવાની તક છે. શસ્ત્રો અને ઉત્પાદન તકનીકોમાં નવીનતમ પ્રગતિને પ્રકાશિત કરવા માટે, વિવિધ ફેક્ટરીઓમાં પરેડ, પ્રદર્શનો અને એવોર્ડ સમારોહનું આયોજન કરવામાં આવે છે.

- Advertisement -

ભારતીય ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીઓ આપણી સુરક્ષા કરવામાં અને ભારતીય સશસ્ત્ર દળોને શક્તિ પ્રદાન કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ભારતીય સશસ્ત્ર દળો સરહદનું રક્ષણ કરે છે અને ખાતરી કરે છે કે આપણે દેશના દુશ્મનો દ્વારા નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના શાંતિપૂર્ણ જીવન જીવીએ છીએ. જો કે, આપણે સુરક્ષિત અને સ્વસ્થ રહીએ તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, તેમને સરહદો પર પોતાનો અને દેશનો બચાવ કરવા માટે યોગ્ય શસ્ત્રોની જરૂર છે. ભારતીય ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીઓ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોને શસ્ત્રો અને દારૂગોળો પૂરો પાડે છે, જે બદલામાં તેમને વધુ ઉત્સાહ અને નિશ્ચય સાથે આપણું રક્ષણ કરવા માટે શક્તિ પ્રદાન કરે છે.

ઇતિહાસ:

ભારતમાં બ્રિટીશ શાસન દરમિયાન, બ્રિટીશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીને ભારતમાં બ્રિટીશ સેના માટે શસ્ત્રો અને દારૂગોળાની વધતી માંગનો અહેસાસ થયો. 1775માં, કોલકાતાના ફોર્ટ વિલિયમમાં ઓર્ડનન્સ બોર્ડની રચના કરવામાં આવી.

1787માં, ઇશાપોરમાં એક ગનપાઉડર ફેક્ટરીની રચના કરવામાં આવી અને કોલકાતાના કોસીપોરમાં એક ગન કેરેજ ફેક્ટરીની રચના કરવામાં આવી. હવે તે ગન એન્ડ શેલ ફેક્ટરી, કોસીપોર તરીકે ઓળખાય છે. 1947માં ભારતને સ્વતંત્રતા મળ્યા પછી, ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીઓને ભારતીય સરકારના નિયંત્રણ હેઠળ મૂકવામાં આવી. કોલકાતાના કોસીપોરમાં ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીની સ્થાપનાના દિવસની યાદમાં 18 માર્ચે ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.

ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી દિવસનું મહત્વ શું છે?

ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી દિવસના અનેક મહત્વપૂર્ણ હેતુઓ છે:

• એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નની યાદમાં: તે ભારતમાં પ્રથમ ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીની સ્થાપનાને ચિહ્નિત કરે છે, જેણે સ્થાનિક શસ્ત્રો અને દારૂગોળાના ઉત્પાદનનો પાયો નાખ્યો હતો.
• IOF ક્ષમતાઓનું પ્રદર્શન: આ દિવસ ભારતીય ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીઓ (IOFs) માટે ભારતીય સશસ્ત્ર દળોને સપ્લાય કરવામાં તેમના સંશોધન, વિકાસ અને ઉત્પાદન કૌશલ્યનું પ્રદર્શન કરવા માટે એક પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપે છે. આમાં શસ્ત્રો અને દારૂગોળાની વિશાળ શ્રેણીનું પ્રદર્શન શામેલ છે.
• IOF કર્મચારીઓનું સન્માન: ભારતીય સૈન્યને સજ્જ કરીને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવતા IOF કાર્યબળના સમર્પણ અને સખત મહેનતને ઓળખવાનો અને પ્રશંસા કરવાનો આ દિવસ છે.
• રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ છબીને મજબૂત બનાવે છે: સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતાઓને પ્રકાશિત કરીને, ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી દિવસ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ભારતની આત્મનિર્ભરતાની છબીને મજબૂત બનાવે છે.

OFB (Ordnance Factory Board) ને સાત DPSU (Defence Public Sector Undertakings) માં પુનર્ગઠન કરવું:

17 જૂન 2021 ના રોજ, સંરક્ષણ મંત્રાલયે પેરાશૂટ અને ઓપ્ટો-ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉપરાંત, OFB ના હાલના પાંચ ઓપરેટિંગ વિભાગોને સાત PSU માં વિભાજીત કરવાની યોજનાની જાહેરાત કરી, જે સંપૂર્ણપણે સરકારની માલિકીની હશે. એવો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો કે તમામ હાલના કારખાનાઓ અને કર્મચારીઓ આ સાત PSU નો ભાગ બનશે. 1 ઓક્ટોબર 2021 થી, OFB ને વિસર્જન કરવામાં આવ્યું છે અને તમામ સંચાલન, નિયંત્રણ, કામગીરી અને જાળવણી 7 નવા રચાયેલા સંરક્ષણ PSU ને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી છે, જેમ કે:

• એડવાન્સ્ડ વેપન્સ એન્ડ ઇક્વિપમેન્ટ ઇન્ડિયા લિમિટેડ(AWE)
• આર્મર્ડ વ્હીકલ્સ નિગમ લિમિટેડ (AVANI)
• ગ્લાઇડર્સ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (GIL)
• ઇન્ડિયા ઓપ્ટેલ લિમિટેડ (IOL)
• મ્યુનિશન્સ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (MIL)
• ટ્રુપ કમ્ફર્ટ્સ લિમિટેડ (TCL)
• યંત્ર ઇન્ડિયા લિમિટેડ (YIL)

15 ઓક્ટોબર 2021 ના રોજ નવી કંપનીઓ લોન્ચ કરવામાં આવી હતી અને રાષ્ટ્રને સમર્પિત કરવામાં આવી હતી.