25 ફેબ્રુઆરી, 1988, આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટા લોન્ચ પેડ પરથી ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી રીતે વિકસિત સપાટીથી સપાટી પર પ્રહાર કરતી બેલિસ્ટિક મિસાઇલ, ‘પૃથ્વી મિસાઇલ’ ની પ્રથમ ઉડાન, આ દિવસે થઈ હતી.
‘પૃથ્વી’ એ એક વ્યૂહાત્મક સપાટીથી સપાટી પર પ્રહાર કરતી ટૂંકી-અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (SRBM) છે, જે ભારતના સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) દ્વારા ઇન્ટિગ્રેટેડ ગાઇડેડ મિસાઇલ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (IGMDP) હેઠળ વિકસાવવામાં આવી હતી. તે ભારતના સ્ટ્રેટેજિક ફોર્સિસ કમાન્ડ દ્વારા તૈનાત કરવામાં આવી હતી.
ભારત સરકારે 1983 માં ઇન્ટિગ્રેટેડ ગાઇડેડ મિસાઇલ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ શરૂ કર્યો હતો, જેથી વિશાળ શ્રેણીના બેલિસ્ટિક મિસાઇલો, સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઇલો વગેરેના વિકાસ અને ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભરતા પ્રાપ્ત કરી શકાય. ‘પૃથ્વી’ આ કાર્યક્રમ હેઠળ વિકસાવવામાં આવેલી પ્રથમ મિસાઇલ હતી. DRDOએ પ્રોજેક્ટ ડેવિલ [Project Devil] હેઠળ સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઇલ બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. વેરિઅન્ટ્સ પ્રવાહી અથવા પ્રવાહી અને ઘન ઇંધણ બંનેનો ઉપયોગ કરે છે. યુદ્ધભૂમિ મિસાઇલ તરીકે વિકસાવવામાં આવી હોવાથી, તે વ્યૂહાત્મક પરમાણુ શસ્ત્ર તરીકે તેની ભૂમિકામાં પરમાણુ શસ્ત્રો વહન કરી શકે છે .
‘પૃથ્વી’ ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી રીતે વિકસિત બેલિસ્ટિક મિસાઇલ હતી, જે ઇન્ટિગ્રેટેડ ગાઇડેડ મિસાઇલ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (IGMDP) દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી. તે એક રોડ-મોબાઇલ, શોર્ટ-રેન્રેજ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (SRBM) છે, જે સિંગલ-સ્ટેજ, બે એન્જિન અને પ્રવાહી-ઇંધણ દ્વારા સંચાલિત છે. પૃથ્વીનો વિકાસ 1983 માં શરૂ થયો હતો, અને તેનું પ્રથમ પરીક્ષણ 25 ફેબ્રુઆરી, 1988 ના રોજ કરવામાં આવ્યું હતું.
પૃથ્વી મિસાઇલ, જે ઉચ્ચ ચોકસાઈ અને 1,000 કિલોગ્રામ પેલોડ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી હતી, તેને IGMDP હેઠળ અગ્નિ, આકાશ, નાગ અને ત્રિશૂલ જેવી અન્ય મિસાઇલો સાથે વિકસાવવામાં આવી હતી. તેને ઔપચારિક રીતે 1996 માં ભારતીય સેનામાં સામેલ કરવામાં આવી હતી
અત્યાર સુધી, પૃથ્વીના ત્રણ સંસ્કરણો છે: પૃથ્વી-I, પૃથ્વી-II, પૃથ્વી-III
- મહત્વ: તે DRDO માટે એક મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ હતું, જેણે ડિઝાઇનને માન્ય કરી અને ભારતના મિસાઇલ સ્વ-નિર્ભરતા માટે માર્ગ મોકળો કર્યો.
- કામગીરી: આ પરીક્ષણ સંપૂર્ણ સફળ રહ્યું, જેમાં મિસાઇલે તેના અનુમાનિત માર્ગને અનુસર્યો અને “પાઠ્યપુસ્તક પ્રક્ષેપણ” માં લક્ષ્યને હિટ કર્યું.
