ભારતીય ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણનો 176મો સ્થાપના દિવસ: ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણ ઓફ ઇન્ડિયા (Geological Survey of India- GSI)ની સ્થાપના 4 માર્ચ 1851ના રોજ સત્તાવાર રીતે કરવામાં આવી હતી, અને થોમસ ઓલ્ડહામ, જે ટ્રિનિટી કોલેજમાં ભૂસ્તરશાસ્ત્રના પ્રોફેસર હતા, તેમણે 5 માર્ચે સત્તાવાર સર્વેયર તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો.
ભારતના ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણ વિશે:
- ભારતના ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણ (GSI), જે નકશા અને ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સંશોધનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી હતી.
- તેની સ્થાપના 1851માં સર થોમસ ઓલ્ડહામ દ્વારા કરવામાં આવી હતી, મુખ્યત્વે રેલવે માટે કોલસાના ભંડાર શોધવા માટે.
- વર્ષોથી, તે દેશના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં જરૂરી ભૂ-વિજ્ઞાન માહિતીના ભંડારમાં વિકસ્યું છે.
- ભારતના ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણની ભૂમિકા: તેમાં નીતિ-નિર્માણના નિર્ણયો અને વ્યાપારી અને સામાજિક-આર્થિક જરૂરિયાતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, ઉદ્દેશ્યપૂર્ણ, નિષ્પક્ષ અને અદ્યતન ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય કુશળતા અને તમામ પ્રકારની ભૂ-વૈજ્ઞાનિક માહિતી પૂરી પાડવાનો સમાવેશ થાય છે.
- તે ભારત અને તેના દરિયા કિનારાના વિસ્તારોની સપાટી અને ભૂગર્ભ બંને પ્રકારની બધી ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય પ્રક્રિયાઓના વ્યવસ્થિત દસ્તાવેજીકરણ પર પણ ભાર મૂકે છે.
- આ સંસ્થા નવીનતમ અને સૌથી વધુ ખર્ચ-અસરકારક તકનીકો અને પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય, ભૂ-ભૌતિક અને ભૂ-રાસાયણિક સર્વેક્ષણો દ્વારા આ કાર્ય કરે છે.
- GSI ના મુખ્ય કાર્યો રાષ્ટ્રીય ભૂ-વૈજ્ઞાનિક માહિતી અને ખનિજ સંસાધન મૂલ્યાંકનના નિર્માણ અને અપડેટ સાથે સંબંધિત છે.
- તેણે ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય નકશા, ખનિજ સંશોધન , આપત્તિ અભ્યાસ અને ભૂ-વૈજ્ઞાનિક સંશોધનમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી છે, જે ભારતના ઔદ્યોગિક અને આર્થિક વિકાસમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપે છે.
- વિશ્વના બીજા સૌથી જૂના ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સંગઠન તરીકે, GSI ભારતના ભૂ-વૈજ્ઞાનિક વિકાસ અને રાષ્ટ્રીય વિકાસનો આધારસ્તંભ બની રહ્યું છે.
- મુખ્ય મથક : તેનું મુખ્ય મથક કોલકાતામાં છે અને તેની છ પ્રાદેશિક કચેરીઓ લખનૌ, જયપુર, નાગપુર, હૈદરાબાદ, શિલોંગ અને કોલકાતામાં સ્થિત છે. દરેક રાજ્યમાં એક રાજ્ય એકમ હોય છે.
- નોડલ મંત્રાલય: હાલમાં, GSI એ ખાણ મંત્રાલય સાથે જોડાયેલ કાર્યાલય છે.
- Advertisement -
